بررسی ویژگی های نگارگری نسخ خطی مصور با تاکید بر نسخه مصوّر یوسف(ع) و زلیخا درکتابخانه مرکزی تبریز

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای هنر اسلامی دانشگاه هنر اسلامی تبریز و عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند

2 عضو هیات علمی دانشکده فرش دانشگاه هنر اسلامی تبریز

doi
10.22077/nia.2015.566
چکیده

نسخ خطی و هنر نگارگری ایرانی- اسلامی همواره زبان گویای فرهنگ و تمدن بزرگ ایرانی بوده و حفظ و نگهداری این آثار و گنجینه‌های ارزشمند در موزه‌ها و کتابخانه‌های ایران و جهان گام بزرگی در جهت حفظ و ارتقاء فرهنگ اسلامی- ایرانی است.  نسخ خطی مصور کتابخانه مرکزی تبریز  نیز به لحاظ قدمت، محتوی، تجلید و تزیینات، منحصر به فرد است و قابلیت پژوهش دارند. بنابراین مساله پژوهش حاضر یافتن ویژگی­های زیباشناسی نگاره­های نسخه خطی مصور یوسف(ع) و زلیخا موجود در کتابخانه مرکزی تبریز است تا آشکار شود که چه نگاره‌ه­هایی با چه ویژگی­ها و مضامینی در این نسخه بکاررفته است. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که این نسخه خطی مصور علاوه بر دارا بودن چارچوب رایج در نگارگری سنتی ایرانی- اسلامی، دارای عناصر زیبایی‌شناختی مانند ترکیب‌بندی، عدم رعایت بعد­نمایی، تجلی رنگ و نور و ... و مضامین ادبی و مذهبی است. با وجود غالب بودن سبک نگارگری دوره قاجاریه و تاثیرات هنر غربی بر این نسخه اما شاهد تأثیرات عمیق معنایی و عرفانی نگارگری و حفظ اصالت‌های این هنر برجسته در این نسخه مصور هستیم. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه­ای و روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی است.