فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: زیارت اربعین به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین تجمعات مذهبی جهان، با جذب بیش از بیست میلیون زائر،پیامدهای قابل توجهی بر محیط زیست از طریق مصرف بالای منابع و تولید پسماند حجیم دارد. علی‌رغم تحقیقات فراوان در حوزه‌های سلامت و اقلیم، فقدان چارچوبی جامع برای ارزیابی یکپارچه اثرات زیست‌محیطی احساس می‌شود. هدف این پژوهش، طراحی یک مدل جامع برای سنجش ردپای اکولوژیک پیاده‌روی اربعین با استفاده از رویکرد ارزیابی چرخه عمر (LCA) است. مواد و روش‌ها: مرز سیستم، کل سفر زائر شامل حمل ‌و نقل، اقامت، مصرف مواد غذایی/آب و مدیریت پسماند را پوشش می‌دهد. داده‌های محیطی و بهداشتی ثانویه از Scopus و Web of Science جمع‌آوری شد تا جریان‌های مواد و انرژی کمی‌سازی شوند. مدل LCA با استفاده از OpenLCA و SimaPro، توسعه یافت و از شاخص‌هایی نظیر پتانسیل گرمایش جهانی (GWP)، ردپای آبی و اثر پسماند بهره برد. تحلیل سناریو، وضعیت فعلی را با راهکارهای بهبودیافته شامل کاهش پلاستیک یکبارمصرف، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در موکب‌ها و توسعه حمل‌ونقل سبز مقایسه می‌کند. یافته‌ها و نتیجه گیری: نتایج اولیه حاکی از آن است که حمل‌ونقل سهمی بیش از ۷۰ درصد در ردپای کربن دارد و پلاستیک‌های یکبارمصرف حدود ۵۵ درصد از کل پسماند را تشکیل می‌دهند. اجرای سناریوهای کاهش پلاستیک و ادغام انرژی پاک می‌تواند ردپای اکولوژیک را تا ۱۵ الی ۲۰ درصد کاهش دهد. این مطالعه، اولین چارچوب جامع LCA برای اربعین را ارائه می‌دهد که مبنایی شواهد-محور برای سیاست‌گذاران و طراحی مدل «زیارت پایدار» قابل تعمیم به سایر گردهمایی‌های جهانی خواهد بود.