واکاوی دلایل فقهی تاسیس بانک سلول‌های جنسی

نویسندگان
doi
چکیده

زمینه و هدف: مسأله ناباروری و راهکارهای درمانی آن در دنیای معاصر به یکی از چالش‌های مهم پزشکی، اخلاقی و حقوقی و فقهی تبدیل شده است و نیازمند بررسی همه‌جانبه است. تاسیس بانک سلول‌های جنسی(اسپرم و تخمک) به‌عنوان یکی از شیوه‌های نوین در درمان ناباروری جایگاه ویژه‌ای یافته است. این موضوع با بسیاری از موضوعات فقهی مانند نسب، توارث، حقوق کودک، مالکیت، مشروعیت تصرف در گامت‌ها و حتی تجارت آن‌ها ارتباط پیدا می‌کند. روش: روش تحقیق در این پژوهش به صورت توصیفی ـ تحلیلی است که در پی یافتن دلایل فقهی و احکام مترتب بر تاسیس بانک سلول‌های جنسی بوده است. یافته‌ها: این تحقیق نشان می‌دهد که در خصوص دلایل فقهی تاسیس بانک سلول‌های جنسی، دو دیدگاه اصلی وجود دارد: 1ـ جواز: برخی از فقها حکم به جواز داده‌اند. 2ـ عدم جواز: برخی از فقها نیز به دلیل نگرانی از اختلاط نسل، تضییع حقوق کودک و بی‌حرمتی به کرامت انسان حکم به عدم جواز داده‌اند. اما می‌توان دیدگاه سومی نیز تحت عنوان، جواز مشروط با رعایت شرایطی مانند اذن، رضایت آگاهانه، حفظ نسب و مصالح کودک بیان نمود. نتیجه‌گیری: بر اساس دیدگاه جواز مشروط، تاسیس بانک سلول‌های جنسی و بهره‌برداری از آن، در صورتی که با رعایت دقیق دلایل فقهی، ضوابط اخلاقی، نظارت حقوقی و توجه به مصالح کودک همراه باشد، می‌تواند مشروعیت نسبی بیابد. برای این امر، ایجاد قوانین شفاف، ثبت دقیق قراردادها، آموزش و فرهنگ‌سازی و هم‌چنین نظارت متمرکز لازم است تا از هرگونه سوءاستفاده، اختلاط نسل یا تضییع حقوق کودک جلوگیری شود.

کلیدواژه‌ها