نقوش و نمادهای گیاهی و حیوانی در سفالینه های دوران اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا
doi
10.22077/nia.2014.490چکیده
دین مبین اسلام با بستر فرهنگی وحی و ندای آسمانی قرآن کریم، به شکوفایی و بالندگی زمینههای علمی و هنری یاری رساند.. قبول دین اسلام در قلمرو وسیع ساسانیان و تغییر فرهنگ از تجملپرستی به سادهزیستی موجب توجه بیشتر به سفالگری گردید. اهمیت سفال تنها به عنوان کهنترین صنعت دستی بشر نیست بلکه سفال با نقش و نگارهایی که سازندگانش در پس قرنها به آن دادهاند، تاریخ، فرهنگ و هنر انسانها را نیز به نسلهای بعد منتقل کرده است. با وجود تنوعات بسیاری که در نقوش سفالینه های دوره اسلامی وجود دارد ، پژوهش حاضر به مطالعه و تبیین نقوش گیاهی و حیوانی می پردازد. یکی از انواع نمادهاونقوشی که دراوایل دوره اسلامی به دلیل تحریم نقوش انسانی موردتوجه قرارگرفت؛نقوش گیاهی است.گیاهان به دلیل اینکه از منابع تغذیه بشر بودند، در تفکر بشر جایگاهی خاص داشتهاند؛ که از دیرباز بر روی سفالینهها بکار میرفتهاند. ازدیگر نقوش بااهمیت وترسیم شده برروی سفالینه های دوره اسلامی نمادهای حیوانی می باشد،که برای بیان بیمها و امیدها و نمایش قدرتهای آسمانی از این نقوش استفاده میشده است. حتی تصاویرحیوانی بطور سنتی نقش مهمی در هنر و ادبیات داشتند. روش به کار گرفته شده در این پژوهش روش توصیفی – تاریخی و با استفاده از منابع مکتوب و تصاویر موجود می باشد ، لذا در گرد آوری داده ها از روش کتابخانه ای و مشاهده بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که این نقوش از شرایط پیرامونی در جامعه و اعتقادات مردم آن زمان تاثیر فراوانی پذیرفته است.