اثربخشی درمان فراتشخیصی یکپارچه بارلو بر اجتناب تجربه‌ای، تحمل پریشانی و بهزیستی روان‌شناختی نوجوانان دارای رفتار خودجرحی بدون خودکشی

نویسندگان
doi
چکیده

مقدمه و هدف: بهبود سلامت روان‌شناختی نوجوانان دارای رفتار خودجرحی، یکی از دغدغه‌های روانشناسان سلامت و روان‌پزشکان است. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان فراتشخیصی بر اجتناب تجربه‌ای، تحمل پریشانی و بهزیستی روان‌شناختی نوجوانان دارای رفتار خودجرحی بود. روش: پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون-پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، کلیه نوجوانان دختر دارای رفتار خودجرحی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره ناحیه یک مشهد در نیمه اول سال 1403 بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس و بر اساس ملاک‌های ورود، 32 نفر انتخاب و در دو گروه آزمایش (16=n) و کنترل (16=n) جای‌دهی شدند. گروه آزمایش تحت درمان فراتشخیصی یکپارچه بارلو و همکاران (2011) در 12جلسه 90دقیقه‌ای قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌های پذیرش و عمل (اجتناب تجربه‌ای) نسخه دوم (AAQ-II) بوند و همکاران (2011)، بهزیستی روان‌شناختی (RSPWB) ریف (2002) و تحمل پریشانی (DTS) سیمونز و گاهر (2003) بودند. داده‌ها به‌وسیله آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS-27 تحلیل شدند. نتایج: یافته‌ها نشان داد درمان فراتشخیصی بر اجتناب تجربه‌ای، تحمل پریشانی و بهزیستی روان‌شناختی نوجوانان دارای رفتار خودجرحی اثربخش بود (01/0>P). درواقع میانگین نمرات تحمل پریشانی و بهزیستی روان‌شناختی در پس‌آزمون نسبت به پیش‌آزمون افزایش و نمرات اجتناب تجربه‌ای کاهش داشته است. این اثربخشی و تفاوت میانگین، در دوره پیگیری 1ماهه نیز تداوم داشت (01/0>P). نتیجه‌گیری: بنابر نتایج پژوهش، استفاده از درمان فراتشخیصی جهت کاهش اجتناب تجربه‌ای و بهبود تحمل پریشانی و بهزیستی روان‌شناختی در نوجوانان دارای رفتار خودجرحی، پیشنهاد می‌شود.