آینده نگاری مسئلهی آب در شهر اصفهان
نویسندگان
1 گروه آیندهپژوهی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه مهندسی صنایع و آینده پژوهی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 گروه مدیریت اجرایی، واحد دولتآباد، دانشگاه آزاد اسلامی ، اصفهان، ایران
doi
10.22034/jsc.2021.236478.1265چکیده
هدف این پژوهش شناسایی متغیرهای کلیدی و پیشرانهای اثرگذار بر آینده مسئله آب در شهر اصفهان و تدوین سناریوهای پیش روی شهر اصفهان در مسئله آب میباشد. روش تحقیق حاضر بهمثابه پژوهشی کاربردی و با بهرهگیری از رویکرد عدم قطعیتهای بحرانی به ارائه سناریوهای آینده آب در اصفهان پرداخته است. برای جمعآوری دادهها از روش مطالعات کتابخانهای و پانل خبرگان استفادهشده است. با استفاده از نظر خبرگان 20 عامل کلیدی در قالب پنج پیشران یعنی ۱. قیمت آب، ۲. سرمایهگذاری در فناوریهای نوین، ۳. سیاستهای آب، ۴. جمعیت شهرنشین و ۵. زیرساختهای آب، دستهبندی شدند. در مرحله بعد، دو پیشرانِ سیاستهای آب و سرمایهگذاری در فناوریهای نوین بهعنوان عدم قطعیتهای بحرانی مبنای تدوین سناریوهای شهر اصفهان در حوزه آب قرار گرفتند و درنهایت چهار سناریو تدوین شد. سناریوی اول نبرد برای آخرین جرعه روایتگر وضعیتی است که اصفهان با خشکسالی شدید روبرو خواهد بود؛ سناریوی دوم آب هست ولی کم، وضعیتی را نشان میدهد که سیاستهای آب آیندهگرا هستند و چالشهای بلندمدت را نادیده نمیگیرند، اما فناوری بهمثابه راهکاری برای حل مشکلات این حوزه کنار گذاشتهشده است؛ سناریوی سوم آب هست ولی برای ثروتمندان روایتگر یک دوقطبی بر سر دسترسی به آب است؛ و سناریوی چهارم اصفهانِ سبز وضعیتی را توصیف میکند که مدیران و مسئولین شهری با در نظر گرفتن پتانسیل فناوریهای نوین در مدیریت بهینه مصرف آب و با اتخاذ سیاستهای آیندهنگاری، به شهری سبز که مطلوب اقشار مختلف جامعه باشد، تحقق میبخشند. نتایج نشان میدهد که پیشرانها و سناریوها نشان میدهند که مهمترین عوامل تعیینکننده وضعیت آینده آب در شهر اصفهان نه عوامل محیطی، بلکه عوامل مربوط به تصمیمات انسانی هستند.