بررسی نقوش و نمادها در پوشاک ورزش زورخانه ای

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه الزهرا)س(- دانشکده هنر

2 کارشناس ارشد - مرکز ملی فرش ایران

doi
10.22077/nia.2014.546
چکیده

زورخانه مکانی است که ارتباط تنگاتنگی با پهلوانی دارد و از ایام کهن محلی برای پرورش مردانی بوده است که در هنگام حمله متجاوزین به کشور در برابر دشمنان ایستادگی نمایند. حضور در زورخانه و شرکت در مراسم آن آداب خاصی دارد و اجرای حرکات ورزشی توسط پهلوانان مستلزم پوشیدن لباس ویژه‌ای است. این لباس که به تنبان یا تنکه معروف است ویژگی‌های خاصی دارد و ورزشکاران جهت دریافت آن، باید سلسله مراتبی را طی کنند. پوشاک ورزش زورخانه‌ای در ایران با وجود سابقه‌ای کهن و باستانی به روشنی مورد مطالعه جامع قرار نگرفته است. این پوشاک معمولاً از پارچه و چرم تهیه می‌شود و با نقوش سنتی که ریشه در هنر کهن ایران دارند، تزئین می شود. غالب‌ترین نقوش تزئینی در آن بته‌جقه است که در صور گوناگونی ظاهر می‌گردد و آن‌را نمادی از سرو دانسته‌اند. بته می‌تواند با حفظ هویت گیاه‌گونگی خود در فرم‌های دیگری ظاهر گردد که دستاورد هنر و خلاقیت هنرمندان اعصار مختلف است. این نقوش ره‌آورد آیین‌ها، اسطوره‌ها و باورهای مردمان گذشته است که به صورت نمادین بر روی پوشاک ورزش زورخانه جلوه‌گر می‌شود. اهداف مقاله: 1. بررسی پوشاک زورخانه‌ای و تزئینات آن‌ها 2. بررسی نقوش و نمادها در پوشاک زورخانه‌ای سوالات: 1. پوشاک ورزش زورخانه شامل چه اجزایی می‌شود؟ 2. نقوش تزئینی در پوشاک ورزش زورخانه چگونه است و چه مفاهیمی دارند؟ شیوه گردآوری مطالب و داده‌های مورد استفاده کتابخانه‌ای، اسنادی و میدانی بوده که با روش توصیفی و تحلیلی به انجام رسیده است.  

کلیدواژه‌ها