بازکاوی جهت گیری الهی در آراء ابوالقاسم زهراوی، راهکاری بر تبیین الزامات علم پزشکی در فرهنگ اسلامی
نویسندگان
doi
چکیده
دانش پزشکی در فرهنگ اسلامی هویت خویش را در چارچوب جهت گیری الهی عینیّت بخشیده است. بدین معنا که علی رغم مهارت های تجربی و مشاهدات دقیق بالینی در بین اطباء مسلمان، نگرش توحید مآبانه آنان ساحت علم طب را بر پایة جهان نگری خداجویانه استوار نموده است. در همین راستا بازنگری آثار ابوالقاسم زهراوی و بازکاوی آراء این پزشک اَندلسی بعنوان یکی از مهمترین منابع تاریخ پزشکی به تبیین این حوزة مطالعاتی کمک مینماید. این نوشتار توصیفی- تحلیلی در صدد است بدین سوال اصلی پاسخ دهد که زهراوی در حین تشریح اصول طبابت و تدوین شیوه های عملی همسو با حوزة دانش تجربی، چه پیش فرض های عقیدتی را لازمة حرفة پزشکی معرفی نموده است؟ به استناد منابع کتابخانه ای و با اتکاء به آراء زهراوی نتایج نشان داد؛ نظام پزشکی اعم از پیشگیری، درمان و بهداشت فرد و جامعه یک نظام مجرد و منقطع از آموزه های دینی نیست. بطوریکه فرهنگ سلامت می بایست پیوسته پیوند پایدار خویش را با عرصة معنویت و ادبیات توحیدی حفظ نماید. چنانچه بازتولید چنین مکتب فکری در یافته های تجربی پزشکان که برگرفته از آیات آفاقی و انفسی است جزء الزامات اصلی طب در فرهنگ اسلامی محسوب می گردد. همچنین توجه به پیوند ناگسستنی قداست و طبابت، ضمن تضمین پویایی و مرجعیت علمی اطباء، قابلیت های فردی، گرایش ها و مهارت های تجربی آنان را در اثبات عدم افتراق علم و دین به کار خواهد بست.