تحلیل نشانه شناختی تصویری از یک نگاره نسخه خطی “هزار و یک شب” به روش یوری لوتمان
نویسندگان
1 کارشناس ارشد نقاشی
2 استادیار گروه نقاشی دانشکده هنر دانشگاه الزهرا
doi
10.22077/nia.2014.561چکیده
در این مقاله، تحلیل نشانهشناختی نگارهای از نسخه خطی "هزار و یک شب" در مکتب قاجار اثر ابوالحسن خان غفاری (صنیعالملک) ارائه شده است. ابتدا روش نشانهشناسی فرهنگی و سپس رویکرد ساختارگرایانه متن هنری شرح داده شده و سپس معرفی نشانهشناس مدرن، یوری لوتمان، واضع مکتب مسکو- تارتو انجام میگردد. آنگاه با برخورداری از الگوی تقابل طبیعت و فرهنگ، مطالعهای تحلیلی بر نگاره "عفریتی سر راه حسن قرار گرفته و میگوید من مسلمان و دلیل شما میباشم" ارائه میگردد. این پژوهش به این مسأله میپردازد که صنیعالملک در برگرداندن نشانههای متنی به نشانههای تصویری چه عواملی را مد نظر داشته است و به نظر میرسد که نگارگر در خلق اثر، آگاهانه از نشانههای فرهنگی زمانه خود سود جسته است. سپس با انطباق نشانههای تصویری با نشانههای متنی در این نگاره، مشخص خواهد شد که نگارگر ضمن حرکت از متن روایتی به متن تصویری از شیوهای نمادین نیز بهره برده است که رمزگشایی آن به شناخت بیشتر اثر کمک خواهد کرد.
