بررسی تطبیقی وضعیت معاملات نمایندۀ قراردادی با سوءنیت در نظام حقوقی ایران و فرانسه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استاد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22096/law.2025.2040726.2240چکیده
انعقاد قرارداد نمایندگی، برای هریک از طرفین این قرارداد، حقوق و تکالیفی را ایجاد مینماید که ازجملۀ این تکالیف برای نماینده، عدم سوءنیت و عدم سوءاستفاده در معاملاتی است که برای اصیل منعقد میکند. گاه شخص نماینده از حدود اختیارات و وظایفی که در قرارداد برای وی تعیین شده است تجاوز نمیکند، اما با سوءنیت و سوءاستفاده از حقی که بهموجب قرارداد نمایندگی به وی اعطا شده است، معاملات را بهگونهای منعقد مینماید که مصلحت اصیل رعایت نمیگردد. برخلاف نظام حقوقی فرانسه که در فرض آگاهی ثالث طرف معامله از سوءنیت نماینده، حق استناد به بطلان را برای اصیل در نظر میگیرد، نظام حقوقی ایران درخصوص حکم چنین معاملاتی سکوت اختیار کرده است. اما با توجه به مبانی فقهی و حقوقی، حکم به عدم نفوذ این قبیل معاملات، با استناد به قاعدۀ لاضرر یا منع سوءاستفاده از حق وجیهتر به نظر میرسد، مگر در مواردی که ظهور نوعی، عمل حقوقی صورتگرفته را تصحیح نماید.