بررسی تطبیقی دلایل قانونی درخواست طلاق در نظام حقوقی ایران وکانادا ‏ ‏ ‏

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22096/law.2025.2045525.2251
چکیده

در قانون کنونی طلاق کانادا، قاضی تنها در شرایطی درخواست طلاق را می‌پذیرد و بررسی می‌نماید که زوجیت دچار فروپاشی شده باشد. طبق این قانون، تنها سه دلیل به‌عنوان امارۀ قانونی فروپاشی زوجیت برای امکان درخواست طلاق توسط زوجین پذیرفته می‌شود. یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین این دلایل، جدایی زوجین به‌صورت جدایی فیزیکی و یا عاطفی به مدت یک سال است. این دلایل قانونی نشان‌دهندۀ شرایطی است که عقل مشترک بشری و عرف عقلا ادامۀ زندگی مشترک را پیشنهاد نمی‌کند و درخواست طلاق را ازجانب هریک از زوجین منطقی می‌داند.این مقاله، با مطالعۀ دلایل قانونی درخواست طلاق در کانادا، به‌دنبال بررسی تطبیقی و ارائۀ تحلیل از شرایط کنونی درخواست طلاق در ایران بر آمده است. زوجیت در نظام حقوقی ایران، از مقتضیات ذاتی عقد نکاح محسوب می‌شود، اما فروپاشی ازدواج و از میان رفتن رابطۀ‌ زوجیت، به‌عنوان دلایل درخواست طلاق مدنظر قانون‌گذار قرار نگرفته است. ازاین‌جهت، طرفین در راه دسترسی به طلاق، به معامله دربارۀ اتمام زوجیت اقدام می‌نمایند و در این مسیر، از دعاوی جانبی نفقه و مهریه و نشوز استفاده می‌کنند.مسائلی همچون عدم دسترسی مستقیم زوجه به طلاق، حتی در موارد مفارقت جسمانی و طولانی شدن روند رسیدگی به طلاق، به‌علت مخلوط شدن دعاوی طلاق با دعاوی جانبی جهت اجبار طرف مقابل به اقدام به طلاق، بررسی تطبیقی طلاق و امکان بهره‌گیری از تحولات سایر نظام‌های حقوقی را ضروری می‌نماید. این مطالعه نشان می‌دهد که می‌توان با بهره‌گیری از تجربۀ‌ سایر نظام‌های حقوقی در زمینۀ‌ طلاق، اماراتی را در قانون برای فروپاشی زوجیت در نظر گرفت که درصورت تحقق آن‌ها برای طرفین این رابطه، حق درخواست طلاق به وجود آید. با اصلاح قانون و تقویت سازوکارهای قضایی، می‌توان از دعاوی مناقشه‌آمیز کاست، دسترسی منصفانه‌تر به حق طلاق در حقوق ایران را ایجاد نمود و هم‌زمان کرامت و عدالت را در روابط خانوادگی پاس داشت.