مروری بر فناوری‏‌های مورد استفاده جهت پالایش آب در سیستم‌‏های آبزی‏‌پروری با تأکید بر الگوی توسعه پایدار در ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشجوی دکترا، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 مربی پژوهشی، پژوهشکده آبزی‏پروری آب‏های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندر انزلی، ایران

doi
10.22067/jwsd.v9i3.2205.1150
چکیده

یکی از محدودیت‌های اصلی در مسیر توسعه صنعت آبزی‌‏پروری در ایران، دسترسی به آب شیرین با کیفیت مطلوب است. این امر سزاور استفاده از فناوری‌‏های مناسب برای تصفیه پساب‏‌های آبزی‏‌پروری است. مطالعه حاضر به بررسی فناوری‏‌های پرورشی به‏‌منظور صرفه‌‏جویی در مصرف آب در سیستم‌‏های آبزی‏‌پروری ایران با تکیه بر الگوی توسعه پایدار پرداخته است. در این تحقیق، نوآوری‏‌های ایجاد شده در تصفیه پساب‏‌های آبزی‏‌پروری در سیستم‏‌های پرورشی مداربسته، آکواپونیک و سیستم‏‌های یکپارچه چندمنظوره (IMTA) مورد بحث قرار گرفته است. سیستم آبزی‏‌پروری مداربسته (RAS) که پساب را با حذف آلاینده‏‌های سمی و بازیافت آب، پالایش می‏‌کند، تنها به 10 درصد از حجم کل آب شیرین برای تولید ماهی نیاز دارد. ازاین‏رو، این سیستم به صرفه‌‏جویی آب کمک می‏‌کند. اما بااین‏‌حال محدودیت‌هایی دارد، از جمله مهمترین آن‏ها تجمع نیترات در سیستم، هزینه اقتصادی زیاد و مدیریت دشوار آن می‌‏باشد که با تبدیل مواد مغذی حاصل از پساب آبزی‏پروری به زیست‌‏توده جلبکی می‌‏توان بر این محدودیت‏‌ها پیروز شد. علاوه‏‌بر سیستم‌‏های آبزی‏‌پروری مداربسته، آکواپونیک یک سیستم تولید مواد غذایی است که شیوه‌‏های مرسوم آبزی‏‌پروری و سیستم مداربسته را با هم ترکیب می‏‌کند. این روش شامل پرورش آبزیان و کشت گیاهان می‏‌باشد که به نوعی پیوند فعالیت‏‌های آبزی‏‌پروری-کشاورزی را نشان می‌‏دهد. آبزی‌‏پروری یکپارچه چندمنظوره (IMTA) شامل استفاده از ارگانیسم‌‏های هم‏زیست در سیستم‎‌‏های پرورشی می‌‏باشد که باعث بهینه‌‏سازی تعادل مواد مغذی و پالایش پساب فراهم شده از فعالیت‏‌های آبزی‏‌پروری می‏‌شود. این روش ترکیبی از سطوح تغذیه‏‌ای مختلف را نشان می‏‌دهد، ازاین‏رو، پساب‏‌های حاوی مواد آلی و معدنی توسط موجودات مختلف مورد استفاده قرار می‌‏گیرند.