واکاوی پیامدهای مدرنیزاسیون و جهانیشدن در ایجاد تفاوت فضایی میان محلههای شهری مطالعه موردی: محلههای امیریه و زعفرانیه تهران
نویسندگان
1 گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 گروه برنامهریزی و طراحی شهری و منطقهای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22034/jsc.2022.297224.1515چکیده
تغییرات فرهنگی و کالبدی یکی از اشکال فرایندهای مدرنیزاسیون و جهانیشدن در کشورهای توسعهیافته محسوب میشود که امروزه پیامدهای حاصل از این فرایندها در شهرهای کشورهای درحالتوسعه نیز افزایشیافته است. این پیامدها در چند مقیاس شهری قابلبررسی است که یکی از آنها محلههای شهری است. نوشته پیش رو به بررسی تأثیر مدرنیزاسیون و جهانیشدن در دو محله امیریه و زعفرانیه تهران و علت تفاوتهای آنها در ساختار کالبدی و هویت فرهنگی میپردازد. روش پژوهش بهصورت کمی و استراتژی آن علّی است. ابزار گردآوری اطلاعات پژوهش بر اساس مطالعات کتابخانهای، روش میدانی و تکنیک پرسشنامه است. روش نمونهگیری برمبنای مدل تصحیحشده کوکران است که در هر محله 60 پرسشنامه توزیعشده و پرسشها درباره هویت فرهنگی از ساکنان محله، مسئولین شهرداری و سرای محلهها و بررسی ساختار کالبدی بر مبنای مشاهدات میدانی است. تجزیه، تحلیل و مقایسه دادهها با استفاده از آزمونهای آماری Friedman و T انجام است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد که به علت بافت و ساختار مختلف فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی دو محله و ازآنجاییکه جهانیشدن و مدرنیزاسیون مناطقی با توانها و پتانسیلهای بالاتر اطلاعاتی را کانون توجه قرار میدهد، محله زعفرانیه در مقایسه با محله امیریه، بیشتر از فرایندهای مدرنیزاسیون و جهانیشدن تأثیر پذیرفته است و پیامدهای آنها در تولید فضای این محله از منظر ساختار کالبدی و هویت فرهنگی بسیار مشهود است.
