مطالعۀ تطبیقیِ ارزش اثباتیِ ادلۀ تحصیلشدۀ کیفری در رویۀ قضائی ایران و دیوان اروپایی حقوق بشر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 دانشیار، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22096/law.2025.2072037.2328چکیده
قانون آیین دادرسی کیفری در هر کشور، نشاندهندۀ مدل سیاست جنایی حاکم بر نظام عدالت کیفری محسوب میشود. مؤلفۀ اصلی که در فرایند کیفری میتواند بر بزهکاری یا برائت یک شخص تأثیرگذار باشد، ادلۀ اثبات دعوا و میزان ارزشی است که برای آن میتوان قائل شد. بدون تردید، میزان ارزشگذاری بر ادلۀ ارائهشده ازسوی اضلاع سهگانۀ فرایند کیفری در دعوا، در اختیار رویه قضایی است. دیوان اروپایی حقوق بشر بهعنوان عالیترین مرجع قضایی در کشورهای عضو اتحادیۀ اروپا و رویه قضابی در معنای عام در ایران، میتوانند مؤلفههای بسیار مطلوبی برای سنجۀ این ارزشگذاریها به شمار آیند، زیرا گاه امکاندارد که برخی از ادله و طریقۀ کسب و تحصیل آن در ایران واجد ارزش به شمار آیند و حالآنکه فرایند همان دلیل مشابه در رویه قضایی دیوان اروپایی حقوق بشر اساساً باطل محسوب شوند. بدینسان، این نوشتار از گذر تحلیل و بررسی رویه قضایی هر دو نظام حقوقی، این برایند را حاصل خواهد نمود که نگرش و ارزیابی مقام قضایی از یک سو، نسبتبه اصل ادله و ازسویدیگر، نسبتبه قرائتی که طریقۀ کسب، تحصیل و ارزشی که قانون به آن اعطا میکند، میتواند در فرایند کیفری و در نهایت، اثبات بزهکاری یا برائت شهروندان مؤثر واقع شود.
