مروری بر طرح‏‌های انتقال آب بین حوضه‌‏ای در جهان و تأثیر آن بر عوامل محیط‏زیستی، اقتصادی و اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سازه‏‌های آبی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22067/jwsd.v9i2.2202.1121
چکیده

توزیع غیریکنواخت مکانی و زمانی آب، عدم تعادل بین عرضه و تقاضای آب (به‏‌ویژه افزایش تقاضای آب به دلیل محدودیت منابع آب) و تلفات بالای آب در سیستم‌های آبی شهری و کشاورزی، مدیریت منابع آب در مقیاس بزرگ را پیچیده کرده است. بنابراین کنترل و استفاده صحیح از منابع آبی موجود ضروری است. انتقال آب بین حوضه‌‏ای نمونه‏‌ای از راه‌حل‏‌های مورد استفاده برای رفع کمبود آب به ویژه در بخش آب شرب در مناطق و کشورهای خشک است. ازاین‏‌رو چالش‌‏های مختلفی را به‌‏منظور مدیریت پایدار حوضه‌‏ها به وجود آورده است. در پژوهش حاضر با بررسی مشخصات 4 پروژه انتقال آب بین حوضه‌‏ای در سطح بین‌‏المللی، به‌‏منظور افزایش آگاهی درمورد اثرات محیط‌‏زیستی، اقتصادی و اجتماعی این طرح‌‏ها پرداخته شده است. نتایج بررسی‏‌ها نشان داد طرح‌‏های انتقال آب بین حوضه‌‏ای، مستقیماً مدیریت حوضه مبدأ و مقصد را تحت تأثیر قرار می‌‏دهد و اگرچه در کوتاه‏‌مدت موجب کاهش مشکلات کم‏‌آبی در حوضه مقصد خواهد شد، اما در بلندمدت باعث تضعیف شرایط محیط‏زیستی، اقتصادی و اجتماعی در یکی از دو حوضه می‏‌شود. این مسئله خصوصاً در کشورهای خشک و نیمه‏‌خشک که طرح‌‏های انتقال آب از حوضه مبدأ با هدف تأمین آب شرب، کشاورزی و صنعت صورت می‏گیرد مشهودتر خواهد بود. به‏این منظور در اجرای طرح‏‌های انتقال آب بین حوضه‏‌ای لازم است معیارهای یونسکو اعمال شود.