تأثیر امواج صوتی شنیداری بر میزان بازدهی پیاز زعفران (Crocus sativus L) در شرایط کنترل شده

نویسندگان

1 دانشیار گروه زیست فناوری موادغذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد، ایران.

2 دانشیار، گروه ایمنی و کنترل کیفیت مواد غذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد، ایران

3 دانشیار، گروه ماشین آلات صنایع غذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی، گروه زیست شناسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.

doi
10.22048/jsat.2020.228776.1392
چکیده

اثر امواج صوتی بر پیاز زعفران در محیط کنترل شده و به روش هواکشت بر میزان گلدهی و تولید کلاله‌ی زعفران بررسی گردید. امواج صوتی با تراز فشار صوت معادل 77 دسی­بل و در مدت زمان15 دقیقه در روز به دو گروه از پیاز­های زعفران القا شد. در گروه اول امواج صوتی با تک فرکانس­های 5/0، 1 و 2 کیلوهرتز و نیز یک نوع صوت موسیقی کلاسیک به پیاز­ها در سه دوره­ مختلف گل­انگیزی، گلدهی و کل دوره (گل­انگیزی و گلدهی) القا شدند و در گروه دوم این آزمون بر روی پیاز­ها تنها در دوره گلدهی و با تک فرکانس­های 4، 8، 12 و 16 کیلوهرتز انجام شد. همچنین، تأثیر مدت زمان صوت­دهی در مدت زمان­های 15، 30 و 60 دقیقه در روز در فرکانس صوتی 16کیلوهرتز بر عملکرد پیاز بررسی گردید. نتایج آماری نشان داد که در گروه اول القای صوت تک فرکانسی منجر به تولید گل و نیز کلاله زعفران به میزان کمتر یا برابر با شاهد شد، اما این تفاوت­ها به استثنای تیمار با فرکانس 5/0 کیلوهرتز در دوره گل­انگیزی در بقیه تیمار­ها معنی­دار نبود (05/0P>). اعمال صوت موسیقی نیز در دوره­های مختلف رشد پیاز سبب کاهش بازدهی گلدهی آن نسبت به شاهد گشت. در میان تیمار­های گروه دوم میانگین مقدار گل بدست آمده در فرکانس­های 4 و 8 کیلوهرتز بیشتر از نمونه‌ی شاهد بود. در تیمار با فرکانس 4 کیلوهرتز که بیشترین مقدار گل و کلاله را تولید کرد میزان افزایش بازدهی گلدهی پیاز زعفران بیش­تر از 0/4 درصد بود. همچنین افزایش مدت زمان صوت­دهی از 15 دقیقه به 30 و 60 دقیقه در روز سبب افزایش معنی­دار تعداد گل شد و بازدهی گلدهی پیاز زعفران در مدت زمان­های صوت­دهی 30 و 60 دقیقه نسبت به شاهد به ترتیب 0/6 و 4/10 درصد افزایش یافت.