فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هنجاریت که مبتنی بر ویژگی «بایدانگار» و «الزام معطوف به کیفر» قوانین است، یکی از مهم‌‌ترین ویژگی‌های کیفی قانون است و تصویب قوانین فاقد اصول هنجاری، یقیناً تهدیدکنندۀ امنیت حقوقی شهروندان خواهد بود. ازسوی‌دیگر، نقش نهادهای پاسدار قانون اساسی در نظارت بر ویژگی هنجاریت قوانین، محل تأمل و نظر است و با الهام از رویۀ شورای قانون اساسی فرانسه، در بررسی رویۀ‌ شورای نگهبان ایران و دادگاه قانون اساسی فدرال آلمان، مواردی وجود دارد که نشان می‌دهد این نهادها به موازات تطبیق قوانین عادی با قانون اساسی (و شرع درمورد ایران)، مصوبات را از منظر هنجاریت قوانین نیز مورد نظارت قرار داده‌اند.این مقاله به‌دنبال پاسخ به این سؤال است که مبنای مشروعیت، معیارها و نحوۀ نظارت شورای نگهبان ایران و دادگاه قانون اساسی فدرال آلمان بر هنجاریت قوانین چگونه است. در بررسی تطبیقی رویۀ‌ نهادهای پاسدار قانون اساسی ایران و آلمان مشخص می‌شود که هر دو نهاد به‌نوعی بر هنجاریت قوانین نظارت می‌کنند، لکن در این نحوه از نظارت از کارویژه‌های سنتی مبتنی بر قانون اساسی خود فاصلۀ چندانی نمی‌گیرند و نظارت بر هنجاریت قوانین را از مدخل نظارت‌های اساسی و شرعی به انجام می‌رسانند.