فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعارض قوانین مادی یا ماهوی کشورها در قلمرو مسئولیت مدنی و همچنین تعارض قواعد صلاحیت بین‌المللی (تعارض دادگاه‌ها) در بین کشورهای مختلف، موجب ایجاد پدیده‌ای به نام توریسم افترا شده است. توریسم افترا نوعی از سوءاستفاده از حق انتخاب دادگاه در زمینۀ افترای فرامرزی است که به‌موجب آن، خواهان در دادگاه کشوری که انتظار دارد مطلوب‌ترین نتیجه را به دست آورد،اقدام به طرح دعوا می‌نماید. توریسم افترا نتیجۀ تلاقی بین دو ارزش ظاهراً متعارض، یعنی آزادی بیان و رعایت حقوق مربوط به شخصیت و حریم خصوصی در بین نظام‌های حقوقی مختلف است. حقوق انگلیس و حقوق ایالات متحدۀ آمریکا، علی‌رغم اشتراک حقوقی فراوان، در این خصوص از قواعد متفاوتی پیروی کرده‌اند و همین نکته موجب جابه‌جایی محل دادخواهی در انبوهی از دعاوی، از یک‌ کشور به کشور دیگر شده است. در دعوای افترا که میدان اصلی نبرد بین حقوق مربوط به حریم خصوصی و آزادی بیان است، انگلستان به‌عنوان مطلوب‌ترین کشور جهت اقامۀ دعوا توسط خواهان قلمداد شده و حتی پایتخت افترای جهان لقب گرفته است. آنچه که این پدیده را مذموم می‌سازد، تلاش خواهان برای سوءاستفاده از تشتت بین قوانین داخلی کشورها برای انتخاب دادگاه مطلوب جهت رسیدگی به دعوا و نیز اعمال قانون ماهوی مساعد جهت پیروزی در دعوا است. در این پژوهش، ضمن بررسی تمایز توریسم افترا و فروم شاپینگ، دلایل ایجاد این پدیده و راهکارهای مقابله با آن در حقوق کشورهای انگلیس، ایالات متحدۀ آمریکا و اتحادیۀ اروپا، با نگاهی به حقوق ایران مورد تحلیل قرار گرفته است.