مطالعۀ تطبیقی ماهیت حق بر شهرت و امکان‌سنجی آن ‌به‌عنوان مصداقی از حقوق مالکیت فکری

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران

doi
10.22096/law.2025.2039189.2238
چکیده

شهرت از منظر حقوقی یک وضعیت است و صاحب آن، علاوه‌بر امکان بهره‌برداری از منافع هویتی، کنترل استفاده از نمادهای شخصیتی را با منع سوءاستفادۀ دیگران در اختیار دارد. ماهیت مرموز و محجوب این تأسیس حقوقی سبب دودستگی و بروز دیدگاه‌های گوناگون نسبت بدان شده است. در نظام کامن‌لایی، صدای موافقان این حق نسبت‌به سایر نظام‌های حقوقی رساتر است و آن را برمبنای حق مالکیت ارزیابی می‌کنند. از‌سوی‌دیگر، در نظام‌ حقوق نوشته، دیدگاه غیرمالی حاکم است و براساس نظریۀ عمومی حق بر شخصیت آن را توجیه می‌کنند. بنابراین، سؤال اساسی تحقیق حاضر این است که حقیقت حق بر شهرت چیست؟ آیا می‌توان آن را موضوعی نو و در دستۀ حقوق مالکیت معنوی تلقی کرد؟ در پاسخ به این پرسش که با روش تطبیقی ـ تحلیلی و شیوۀ کتابخانه‌ای انجام شده است، این نتیجه آشکار می‌شود که حق شهرت واجد دو جنبۀ مالی و غیرمالی، از جنس اموال فکری، اما متفاوت از آن است، به‌طوری که می‌توانآن را از موارد توسعه و جا‌به‌جایی مرز دانش در حیطۀ حقوق مالکیت فکری قلمداد کرد.