ارائه راهکارهای بازآفرینی کوچه باغ های نیشابور با تاکید بر احیای خاطرات جمعی
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران،
doi
10.22061/jsaud.2025.11772.2301چکیده
هدف: در معماری و شهرسازی گذشته ایران، کوچه باغ ها همیشه به عنوان فضاهایی ارزشمند، شاعرانه و آرامش بخش در نظرگرفته شده که دارای ظرفیتهای طبیعی، ادبی و فرهنگی بالایی بوده و جایگاه خاصی در ادبیات فارسی داشته اند. متاسفانه در دوره حاضر، ساخت و سازهای بی رویه باعث تخریب و نابودی باغ ایرانی به عنوان الگویی اصیل گردیده و کوچه باغ های گذشته در حال زوال هستند. هدف اصلی پژوهش، ارائه راهکارهایی جهت حفظ کوچه باغ های باقی مانده نیشابور با تاکید بر هویت جمعی است.روش تحقیق: نوع پژوهش به لحاظ هدف، به عنوان یک تحقیق کاربردی و به لحاظ خصوصیات موضوع از نوع توصیفی-تحلیلی میباشد. برای گردآوری اطلاعات از مطالعات کتابخانه ای و میدانی استفاده شده و برای تجزیه و تحلیل، ارزیابی داده های پرسشنامه نرم افزار SPSS و در تحلیل داده های مصاحبه از روش تحلیل محتوا و رویه کدگذاری استفاده گردیده است. نتایج و بحث: بررسی در پنج نظام فرهنگی-اجتماعی، عملکردی، کالبدی، اقتصادی و زیست محیطی انجام گردید. نتایج آماره (T) موید آن است که در بررسی شاخص های تحقیق در نظام فرهنگی اجتماعی شامل تعاملات اجتماعی، حس تعلق به بافت، خاطرات جمعی و هویت بصری در شرایط نامطلوب قرار دارد. شاخص های نظام عملکردی شامل سرزندگی و دسترسی پذیری در شرایط نامطلوب قرار دارد. در بررسی نظام اقتصادی شاخص رونق بخشی اقتصاد محلی مطلوب و شاخص رونق صنعت گردشگری در شرایط نامطلوب قرار دارد. در بررسی نظام زیست محیطی شاخص حفاظت از پوشش گیاهی موجود در شرایط نامطلوب قرار دارد. در بررسی نظام کالبدی شاخص های انسجام فضایی، شخصیت بصری و امنیت در شرایط نامطلوب و آسایش اقلیمی در شرایط مطلوب قرار دارد.نتیجه گیری: نتایج حاصل پس از تحلیل و کدگذاری داده ها، در فالب راهکارهایی در سه دسته بندی کلی شامل تقویت هویت مکانی در محله، تقویت پایداری اجتماعی در محله و تقویت شبکه پباده ارائه گردیده است
