تحلیلی بر مطلوبیت شاخص‌های تبیین‌کننده‌ی منظر شهری (مطالعه موردی: کلان‌شهر اهواز)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری ، گروه معماری ،واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر ، ایران.

2 استادیار گروه معماری، واحد آذرشهر ، دانشگاه آزاد اسلامی آذرشهر، ایران.

3 استادیار ، گروه معماری ، دانشکده هنر و معماری ، واحد شبستر ، دانشگاه آزاد اسلامی ، شبستر ، ایران.

doi
10.22061/jsaud.2025.11164.2257
چکیده

تحلیل شاخص های تبیین کننده مطلوبیت منظر شهری (مطالعه موردی: کلانشهر اهواز)چکیدهمنظر شهری به عنوان مهمترین بخش سیمای شهر، نقش اساسی در ارتقای کیفیت بصری و در نتیجه رضایت از حضور و بهره مندی از فضاهای مختلف برای شهروندان دارد. بنابراین بررسی مطلوبیت منظر شهری و ارائه راهکارهایی برای دستیابی به کیفیت مناسب در این حوزه باید مورد توجه طراحان و برنامه ریزان شهری قرار گیرد. بدین منظور، در این پژوهش به بررسی شاخص‌های تبیین کننده مطلوبیت منظر شهری در شهر اهواز با تأکید بر فضاهای عمومی می‌پردازد. روش تحقیق در پژوهش حاضر آمیخته (کمی-کیفی) با هدف کاربردی و ماهیت توصیفی-تحلیلی است که به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزار Amos استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش نیز شامل شهروندان اهوازی است که حجم نمونه آنها با مدل کوکران 384 نفر تعیین شد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که مطلوب‌ترین شاخص‌های منظر شهری اهواز به ترتیب مربوط به شاخص‌های عملکردی، حس مکان، زیبایی‌شناختی و محیطی بوده و ضرایب استخراج‌شده از مدل ساختاری برای هر کدام 0.44، 0.39، 0.27 و 0.20 است. در بین زیرشاخص‌ها، مطلوب‌ترین مربوط به تفکیک و وضوح عملکردها و مساحت‌های مختلف، باز بودن و مقایسه ساختمان‌ها و آشنایی و داشتن چهره خاص هر فضا به ترتیب با مقادیر 0.61، 0.58 و 0.54 است. . همچنین نتایج حاکی از آن است که با توجه به ارزش بحرانی مدل ساختاری (96/1) و پایین بودن ارزش شاخص های مورد بررسی در شهر اهواز، می توان گفت که وضعیت شاخص های منظر شهری در این شهر نامطلوب است.واژه‌های کلیدی: منظر شهری، فضاهای عمومی، شهر اهواز، معادلات ساختاری.