فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: رشد جمعیت شهری و توسعه کالبدی سکونتگاه های شهری، باعث شده است تا شاخص های اجتماعی در جوامع شهری روند نزولی طی کنند. به عنوان یک مسأله مهم در معماری مدرن، موضوعی که تا کنون در کشور ایران کمتر به آن پرداخته شده ‌است، رابطه میان کیفیت کالبدی فضاهای فرهنگی و تعاملات اجتماعی در این فضاهاست. ‌معماری‌ و‌ شهرسازی ‌مدرن باید ‌به ‌جای ‌افتراق‌ و جدایی،‌ در ‌پی ‌افزایش ‌تعاملات ‌اجتماعی ‌و‌ همبستگی ‌انسان‌ها ‌باشد.‌ امروزه این موضوع در جوامع شهری بزرگ مانند کلانشهر تهران بسیار کم رنگ شده است.‌ هدف اصلی از این مطالعه، بررسی ارتباط بین شاخص‌های کیفیت کالبدی فرهنگسراهای شهر تهران و شاخص‌های تعاملات اجتماعی با تأکید بر فرهنگسرای نیاوران بود.روش تحقیق: برای گردآوری اطلاعات از ابزار پرسشنامه استفاده شد. 256 نفر در این فرآیند همکاری کردند. 18 شاخص کالبدی و 13 شاخص اجتماعی بررسی شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چند متغیره انجام شد.نتایج و بحث: مقایسه نمرات میانگین بین شاخص­های اجتماعی حاکی از آن بود که دو شاخص امنیت روانی و هویت یابی و هویتمندی به ترتیب با نمرات میانگین 4.13 و 4.11 در رتبه اول و دوم قرار داشتند. کمترین نمره میانگین به شاخص فضای خاطره انگیز با نمره میانگین 3.11 اختصاص داشت. نمره میانگین تمام شاخص­های اجتماعی بالاتر از حد متوسط بود. نمره میانگین برای شاخص اصلی تعاملات اجتماعی نیز براساس برآیند 13 شاخص مورد مطالعه برابر با 3.79 برآورد شد. براساس نتایج به­دست آمده، از بین شاخص‌های کالبدی، دو شاخص طراحی نورپردازی و ایمنی و استفاده از نور طبیعی به ترتیب با نمرات میانگین 4.18 و 4.16 در رتبه اول و دوم قرار گرفت. کمترین نمره میانگین نیز به شاخص خوانایی و ابهام زدایی با نمره میانگین 3.24 اختصاص داشت. در مجموع نمره میانگین برای بعد کالبدی برابر 3.80 شد. نتایج ضریب همبستگی نشان داد که بسیاری از شاخص­های کالبدی با شاخص­های اجتماعی همسو هستند. بر اساس نتایج تحلیل رگرسیون، از بین شاخص‌های کالبدی، شش شاخص خوانایی و ابهام زدایی، دعوت کنندگی، مبلمان انعطاف پذیر، وجود تنوع فضایی، مرکزگرایی و سطح فعالیت‌های انسانی بیشترین اثرگذاری را بر تعاملات اجتماعی داشتند.نتیجه‌گیری: نتیجه حاکی از آن است که معماری مدرن می‌تواند از طریق بهبود شاخص‌های منتج از پژوهش، تعاملات اجتماعی را بین افراد افزایش دهد. ارتقاء تعاملات اجتماعی بهبود کیفیت زندگی و توسعه انسانی را در جوامع شهری در پی خواهد داشت.