تحلیل عملکرد رف نوری در ترکیب با پنجره در بهبود شرایط آسایش بصری و کارآیی انرژی در فضای آموزشی (موردپژوهی: آتلیه‌ معماری دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه معماری، مرکز تحقیقات افق‌های نوین در معماری و شهرسازی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.

2 استادیار، گروه معماری، مرکز تحقیقات افق‌های نوین در معماری و شهرسازی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.

3 استادیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

doi
10.22061/jsaud.2024.10562.2200
چکیده

مقدمه: در دهه‌های اخیر، ملاحظات محیطی و همچنین لزوم کاهش مصرف انرژی سبب شده است که استفاده از نور طبیعی در ساختمان‌ها به­ عنوان یکی از جنبه‌های اصلی طراحی مطرح شود. استفاده مناسب از نور روز در فضاهای آموزشی باعث افزایش بهره­وری انرژی و تأثیر مثبت بر عملکرد، تمرکز و کیفیت یادگیری دانش آموزان می ­شود. بنابراین، دستیابی به فضایی که هم دغدغه‌های آسایش بصری و هم صرفه‌جویی در مصرف انرژی را برآورده کند، نیاز به اتخاذ راهبردهای های طراحی یا اصلاحی دارد که نور روز را فراهم و کنترل نماید. از این رو هدف پژوهش حاضر، بررسی بهبود شرایط آسایش بصری مرتبط با نور روز و کارآیی انرژی در یک آتلیه معماری منتخب شهر اصفهان، با به ­کارگیری سیستم رف نوری در ترکیب با پنجره به عنوان راهبرد اصلاحی است.روش تحقیق: فرایند انجام این پژوهش شامل: 1. شناسایی متغیرهای رف نوری و جداره نور گذر، 2. اجرای فرایند شبیه سازی روشنایی و انرژی، 3. تعیین میزان تأثیر متغیرها بر توابع هدف (دریافت نور مناسب و کاهش مصرف انرژی) با استفاده از آنالیز حساسیت، اجرای فرایند بهینه سازی و استخراج مدل ­های بهینه است.نتایج و بحث: یافته­ ها نشان داد که طراحی بهینه رف نوری در ترکیب با پنجره، تأثیر قابل توجهی در بهبود آسایش بصری و کارآیی انرژی در فضای آموزشی در اقلیم شهر اصفهان داشت.نتیجه ­گیری: با مقایسه نتایج شبیه­ سازی مدل پایه و برخی از پاسخ ­های بهینه، می­ توان مشاهده نمود که استفاده از رف نوری در این اقلیم و جبهه جنوب شرقی، منجر به بهبود شاخص نو روز (SUDI) به میزان 36.10، 37.50، 38.90، 37.50 درصد می­ شود. این در حالی است که این میزان ورود نور، نه تنها باعث افزایش میزان خیرگی آزاردهنده در فضای داخلی نمی‌شود، بلکه  خیرگی آزاردهنده را به میزان 72 و 75 درصد کاهش می ­دهد. همچنین استفاده از این سیستم، منجر به کاهش مصرف انرژی(EUI) به میزان 21.60، 25.00، 22.60، 23.50 درصد نیز می ­شود.