میزان تاثیر الگوهای خوون چینی بر روی انتقال حرارت جداره‌های پیرامونی بناهای اقلیم خشک و گرم

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد معماری و انرژی، دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.

2 کارشناسی‌ارشد معماری و انرژی، دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) قزوین، ایران.

3 استاد معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.

doi
10.22061/jsaud.2025.10751.2216
چکیده

مقدمه: یکی از روش‌های کاهش مصرف انرژی در اقلیم‌های گرم استفاده از راهکارهای سرمایش غیر فعال است تا بار سرمایشی ساختمان را کاهش دهد. استفاده از فرم و تزئینات ساختمان برای سایه‌اندازی از راهکارهای سنتی در معماری ایران بوده ‌است. یکی از انواع این تزئینات، "خوون‌چینی" است که در معماری بومی خوزستان رایج بوده ‌است. این پژوهش به بررسی تأثیر الگوهای مختلف خوون‌چینی بر انتقال حرارت و میزان تفاوت دمای سطح خارجی و داخلی جداره ‌پیرامونی ساختمان نسبت به حالت بدون تزئینات می‌پردازد.روش تحقیق: در این پژوهش، 65 نوع الگوی چینش خوون‌چینی بر اساس پژوهش‌های پیشین در نظر گرفته ‌شده و با استفاده از نرم‌افزار راینو-گرس‌هاپر مدل‌سازی آنها انجام شده است. به‌ منظور شبیه‌سازی تأثیر این الگوها بر دمای سطح داخلی و خارجی دیوارها در طول یک سال در شهر اهواز، از پلاگین هانی‌بی استفاده شده است سپس نتایج به‌دست آمده به کمک زبان برنامه نویسی پایتون پردازش شده و نمودارهای مقایسه‌ای استخراج و تحلیل شده است.نتایج و بحث: نتایج شبیه‌سازی نشان داد که تمامی الگوهای خوون‌چینی تأثیر مثبتی بر کاهش دمای سطح داخلی و خارجی دیوارها دارند، اما برخی از الگوها عملکرد بهتری نسبت به دیگر الگوها داشته و بهترین الگو می‌تواند به طور میانگین در طول سال دمای سطح خارجی دیوار را به میزان 3 درجه سانتی‌گراد و دمای سطح داخلی دیوار را به میزان 1.7 درجه سانتی‌گراد نسبت به دیوار بدون خوون‌چینی کاهش دهد.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این تحقیق، الگوهای خوون‌چینی به عنوان یک راهکار غیر فعال می‌توانند در طراحی نماهای ساختمان‌ها در اقلیم‌های گرم‌وخشک به کاهش بار سرمایشی کمک کنند. این الگوها نه تنها در بهبود عملکرد انرژی ساختمان‌ها مؤثرند، بلکه از جنبه زیبایی‌شناسی نیز نمایانگر هویت معماری سنتی ایران است.