تحلیلی بر الگوهای مسکن معاصر پایدار اردبیل از منظر اخلاق اسلامی
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
2 دانشجوی دکترای معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
3 دانشیار گروه معماری، دانشکده فنی، دانشگاه قم، قم، ایران
4 استادیار، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.
doi
10.22061/jsaud.2022.9022.2046چکیده
مقدمه: با ورود دین مبین اسلام به سرزمین ایران و همسویی تفکرات و اندیشه های برگرفته از قرآن و مفاهیم دینی، با روش های ساخت در معماری ایران، معماری این سرزمین، با محتوایی مقدس، همراه شد. با گذشت زمان، گسست فرهنگی و بحران هویت، در کالبد خانه ها و سیمای شهرهای ایرانی پدیدار گشت، به گونه ای که دیگر نمی توان رابطه ای بین معماری معاصر و معماری غنی و پرمحتوای گذشته این سرزمین یافت. هدف تحقیق حاضر تحلیل الگوهای مسکن معاصر پایدار اردبیل از منظر اخلاق اسلامی است.روش تحقیق: روش تحقیق پژوهش ترکیبی(کیفی-کمی) و جامعه آماری شامل دو گروه متخصصین به تعداد 30 نفر با روش گلوله برفی و ساکنین شهر اردبیل به تعداد نمونه 384 نفر با نمونهگیری کوکران است. تجزیهوتحلیل دادهها باروش تئوری زمینه ای(Grounded theory) و حداقل مجذور مربع با کمک نرمافزار MAXQDA و SmartPLS.3 انجام شد.نتایج و بحث: نتایج نشان میدهد برای دستیابی به یک مکانسیم منسجم در «الگوی طراحی و معماری مسکن پایدار براساس اصول اخلاق اسلامی»، تقویت زیرساختهای معنوی و روانی جامعه شهری از قبیل حس مکان؛ پندآموزی؛ کارکردهای نمادین؛ و اخلاق بندگی مورد نیاز است. این امر نشان میدهد. که به دلیل توجه مردم به اصول معنوی و رشد انگیزه های الهی در طراحی مسکن، تا حدودی ضوابط اسلامی از جمله محرمیت، حس مکان، توجه به حق همسایه و مواردی از این قبیل رعایت شدهاست. با توجه به تأثیر عوامل بالا، این معماری، نقشی اساسی در افزایش سلامت روحی و روانی انسان خواهد داشت و اثرات اجتماعی، فرهنگی، کالبدی و محیطی آن متناسب با نیازهای ساکنان آن خواهد شد.نتیجه گیری: برای دستیابی به الگوهای مسکن معاصر پایدار بر اساس سازوکار اخلاق اسلامی، نیاز به تقویت حس تعلق مکانی و روحیه پندآموزی و خدامحوری و اطاعت از قواعد دینی و ظرفیت حقیقت جویی در تمامی ابعاد زندگی بهویژه در طراحی و ساخت مسکن احساس می شود.