تحلیلی بر الگوهای مسکن معاصر پایدار اردبیل از منظر اخلاق اسلامی

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

2 دانشجوی دکترای معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

3 دانشیار گروه معماری، دانشکده فنی، دانشگاه قم، قم، ایران

4 استادیار، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

doi
10.22061/jsaud.2022.9022.2046
چکیده

مقدمه: با ورود دین مبین اسلام به سرزمین ایران و همسویی تفکرات و اندیشه ­های برگرفته از قرآن و مفاهیم دینی، با روش ­های ساخت در معماری ایران، معماری این سرزمین، با محتوایی مقدس، همراه شد. با گذشت زمان، گسست فرهنگی و بحران هویت، در کالبد خانه­ ها و سیمای شهرهای ایرانی پدیدار گشت، به گونه ­ای­ که دیگر نمی­ توان رابطه ­ای بین معماری معاصر و معماری غنی و پرمحتوای گذشته این سرزمین یافت. هدف تحقیق حاضر تحلیل الگوهای مسکن معاصر پایدار اردبیل از منظر اخلاق اسلامی است.روش تحقیق: روش تحقیق پژوهش ترکیبی(کیفی-کمی) و جامعه آماری شامل دو گروه متخصصین به تعداد 30 نفر با روش گلوله برفی و ساکنین شهر اردبیل به تعداد نمونه 384 نفر با نمونه‌گیری کوکران است. تجزیه­‌و‌تحلیل داده‌ها باروش تئوری زمینه ­ای(Grounded theory) و حداقل مجذور مربع با کمک نرم‌افزار MAXQDA و SmartPLS.3 انجام شد.نتایج و بحث: نتایج نشان می‌دهد برای دست­یابی ‌به یک مکانسیم منسجم در «الگوی طراحی و معماری مسکن پایدار براساس اصول اخلاق اسلامی»، تقویت زیرساخت‌های معنوی و روانی جامعه شهری از قبیل حس مکان؛ پندآموزی؛ کارکردهای نمادین؛ و اخلاق بندگی مورد نیاز است. این امر نشان می‌دهد. که به دلیل توجه مردم به اصول معنوی و رشد انگیزه ­های الهی در طراحی مسکن، تا حدودی ضوابط اسلامی از جمله محرمیت، حس مکان، توجه به حق همسایه و مواردی از این قبیل رعایت شده­است. با توجه به تأثیر عوامل بالا، این معماری‌‌، نقشی اساسی در افزایش سلامت روحی و روانی انسان خواهد داشت و اثرات اجتماعی، فرهنگی، کالبدی و محیطی آن متناسب با نیازهای ساکنان آن خواهد شد.نتیجه ­گیری: برای دستیابی ‌به الگوهای مسکن معاصر پایدار بر اساس سازوکار اخلاق اسلامی، نیاز به تقویت حس تعلق مکانی و روحیه پندآموزی و خدامحوری و اطاعت از قواعد دینی و ظرفیت حقیقت جویی در تمامی ابعاد زندگی به­ویژه در طراحی و ساخت مسکن احساس می ­شود.

کلیدواژه‌ها