شناسایی پهنه های مستعد فعالیت اجتماعی در بافت تاریخی کرمان با تاکید بر اختلاط و جذابیت کاربری
نویسندگان
1 پژوهشگر دکتری دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2 استاد،گروه شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، ایران.
3 دانشیار،گروه شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22061/jsaud.2024.10884.2229چکیده
مقدمه: توجه به برنامهریزی کاربری اراضی شهری به ویژه از طریق اختلاط کاربری اراضی طی چند دهه اخیر به سبب مزایای متعدد آن تبدیل به یک الگوی برنامهریزی مهم در جهان شده، اما رابطه آن با متغیرهای مکانی- فضایی تأثیرگذار بر مکان فعالیت اجتماعی کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش ضمن سنجش میزان اختلاط کاربری در بافت تاریخی کرمان به بررسی رابطه آن با شکل گیری مکان های مستعد برای فعالیت های اجتماعی می پردازد. زیرا یکی از شروط ایجاد انسجام در فضاهای شهری توانایی فضا برای حمایت از فعالیت های اجتماعی و حفظ آنها در خود است. از این رو هدف پژوهش شناسایی پهنه های مستعد برای فعالیت اجتماعی در بافت تاریخی کرمان است.روش تحقیق: پژوهش، از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی و کمی است. گردآوری داده ها به دو روش کتابخانه ای و میدانی (بهصورت تکمیل پرسشنامه و مشاهدات و برداشت های میدانی) بوده و برای تحلیل پرسشنامه ها از روشهای تجزیه وتحلیل و وزندهیSAW و AHP استفاده می شود. سپس با مدل تحلیل شبکه شهری به شناسایی اماکن با اختلاط کاربری بالا از نظر کاربران فضا و کارشناسان پرداخته می شود. برای بررسی همبستگی فضایی و مکانی میان کاربری ها از دیدگاه فضایی شاخص موران محلی با توجه به شاخص دسترسی و وزن کاربری نیز سنجیده میشود.نتایج و بحث: در نهایت با توجه به نتایج به دست آمده از شاخص موران و تحلیل شبکه شهری اماکن مستعد برای فعالیت های اجتماعی به شناسایی میشود. بر مبنای یافتهها بیشترین اختلاط کاربری در محدوده بازار و سپس خیابان های هم راستا با بازار شرقی – غربی کرمان است که بسیار به نتایج همبستگی فضایی بهدست آمده از شاخص موران مشابهت دارد. بهترین اماکن برای وقوع فعالیت اجتماعی با توجه به اختلاط کاربری و شاخص دسترسی (پیاده، دوچرخه، نزدیکی به ایستگاه حمل ونقل عمومی) و همچنین مساحت کاربری در راسته بازار شرقی – غربی کرمان و میادین ارگ و گنجعلی خان همچنین مرکز محله ته باغ لَلِه است.نتیجه گیری: بازار کرمان همچنان عنصری مرکزی در ساختار شهری است که میتواند فعالیت های اجتماعی را حمایت کند، همچنین عنصر شهرسازی جدید یعنی خیابان نیز در صورت بهره مندی از اختلاط کاربری سازگار و متناسب با نیاز کاربران فضا و داشتن امکانات و خدمات مناسب می توانند پهنه های مناسبی برای وقوع فعالیت های اجتماعی باشند.
