استرداد منافع ناشی از نقض قرارداد در کامن‌لا،کنوانسیون وین 1980 و حقوق ایران

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشیار، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22096/law.2023.141870.1822
چکیده

به‌طورمعمول، یکی از ارکان مسئولیت قراردادی، ورود زیان ناشی از نقض تعهد است. پرسش طرح‌شده این است که آیا می‌توان در مسئولیت قراردادی، به‌صرف انتفاع و به‌رغم عدم وجود زیان، نقض‌کننده قرارداد را مسئول دانست و وی را به استرداد منافع ناشی از نقض قرارداد محکوم کرد؟ این پرسش، در گستره حقوق خصوصی کامن ­لا، مناقشاتی به دنبال داشته است. این پژوهش با روشی توصیفی ـ تحلیلی، به دنبال پاسخ به این پرسش در کامن‌لا، حقوق ایران و کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا (وین 1980) است. نتایج این پژوهش، حاکی از این است که مسئولیت نفع­ محور در حقوق قراردادهای کامن­ لا، به‌ندرت مورد پذیرش دادگاه‌ها قرار گفته است و در تحقق آن موانعی وجود دارد که با مبانی جدید می‌توان تا حدی آن‌ها را از پیش رو برداشت. در حقوق ایران نیز با نظر به اصول و قواعد سنتی، پذیرش مسئولیت نفع‌محور ناشی از نقض قرارداد دشوار به نظر می­ رسد. همچنین، در کنوانسیون وین 1980 پذیرش مسئولیت استردادی تنها می‌تواند راهی برای محاسبه زیان طرف قرارداد باشد.