فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

1- مقدمه: مطالعه‌ی حوزه‌ی کیفیت محیط به دلیل تاثیر بر آسایش ساکنین و مصرف انرژی ساختمان اهمیت دارد. همچنین به دلیل گسترش آپارتمان‌نشینی در سال‌های اخیر، ضرورت انجام مطالعاتی که به شناسایی مولفه‌های موثر بر آسایش و سلامت ساکنین در ساختمان‌های مسکونی بپردازد، افزایش یافته است. با این حال بیشتر پژوهش‌ها به بررسی عناصر محیطی چهارگانه‌ی آسایش حرارتی، صوتی، بصری و کیفیت هوا پرداخته‌اند و جنبه‌های کالبدی ساختمان کمتر مورد ارزیابی قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر شناسایی و دسته بندی عوامل کالبدی موثر بر کیفیت محیط داخلی در آپارتمان‌های مسکونی به منظور ارائه‌ی مدل وزنی این معیارها است. 2- روش تحقیق: در مرحله اول شناسایی معیارها از بررسی 127 منبع از پیشینه‌ی پژوهش صورت گرفت. 11 دسته معیار و 50 زیرمعیار در این مرحله استخراج شدند. در مرحله دوم برگزاری پنل دلفی خبرگان به منظور ارزیابی معیارهای پژوهش صورت گرفت که طی دو مرحله، 10 دسته معیار و 40 زیرمعیار برای ارزیابی نهایی مورد تایید متخصصین قرار گرفت. در مرحله سوم وزن دهی معیارها توسط روش بهترین بدترین فازی (FBWM) صورت گرفت.3- نتایج و بحث: نتایج تحقیق مدل وزنی ضرایب تاثیر شش دسته معیار و 23 زیرمعیار کالبدی -بازشوها، هندسه و تناسبات فضا، ویژگی‌های کنترلی، چیدمان و تفکیک فضایی، نوع ساختمان و دکوراسیون داخلی و مبلمان- بر ادراک کیفیت محیط داخلی را ارائه می‌دهد. یافته‌ها نشان داد که ویژگی‌های کالبدی با وزنی نزدیک به ویژگی‌های محیطی به طور موثری بر کیفیت محیط داخلی تاثیر‌ گذارند؛ و این نشانگر آن است که ارتقای کیفیت محیط داخلی به تنهایی از فناوری‌های پیشرفته‌ی ساختمانی یا سامانه‌های کنترل محیطی ناشی نمی‌شود، بلکه به طور قابل ملاحظه‌ای تحت تاثیر طراحی و شکل ساختمان قرار دارد.4- نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان داد ویژگی‌ بازشوها بیشترین تاثیر کالبدی را بر کیفیت محیط دارد. همچنین ویژگی‌های کنترلی در زمینه‌‌ی تنظیم حرارت، بازشوها، روشنایی و دید از عوامل اصلی تامین کیفیت محیط است و افراد حتی در صورت تامین مناسب شرایط محیطی، نیازمند داشتن کنترل بر شرایط خود هستند. در زمینه‌ی نوع ساختمان نیز نتایج نشان داد که با تامین سطح مناسبی از ویژگی‌های محیطی و کالبدی می‌توان تاثیرات بعضا منفی سکونت در ساختمان‌های آپارتمانی بر ادراک محیطی افراد را تعدیل کرد. از سویی تحلیل یافته‌ها نشان داد ارتفاع واحد از سطح زمین بر درجات ادراک کیفیت محیط تاثیر گذار است.