اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با توجه به تعدیل طرحواره‎های ناسازگار اولیه در کاهش اعتیاد به اینترنت نوجوانان دختر دبیرستانی

نویسندگان

1 استادیار،گروه روانشناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

2 استادیار،گروه علوم تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22038/mjms.2020.17662
چکیده

مقدمه: مطالعات مداخله­ای مختلفی با هدف کاهش اعتیاد به اینترنت نوجوانان انجام شده است، اما پژوهشی که به سنجش اثربخشی درمان ذهن آگاهی مبتنی بر تعدیل طرحواره‎های ناسازگار  پرداخته باشد، مغفول مانده استاین پژوهش با هدف  سنجش  اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با توجه به تعدیل طرحواره‎های ناسازگار اولیه در کاهش اعتیاد به اینترنت نوجوانان دختر دبیرستانی  انجام شد.روش کار: این پژوهش از نوع شبه آزمایشی و با استفاده از طرح پیش­آزمون- پس­آزمون - پیگیری با گروه گواه انجام شد. جامعه پژوهش متشکل از تمامی‎دختران نوجوان  مدارس متوسطه شهر تهران در سال 1398 بودند. نمونه این مطالعه 30 دختر نوجوان بودند که به شیوه نمونه­گیری هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در دو گروه آزمایشی و گروه گواه (هر گروه 15 نفر) قرار گرفتند. ابزار پژوهش پرسشنامه اعتیاد به اینترنت کیمبرلی یانگ‌ (1998) بود. برای گروه آزمایش، درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی با توجه به تعدیل طرحواره‎های ناسازگار اولیه (یانگ و مارتین، 2010، تیزدال و همکاران، 2012) در 8 جلسه 90 دقیقه­ای برگزار گردید، اما گروه گواه مداخله­ای دریافت نکرد. برای تحلیل داده­ها از آزمون­های تحلیل کوواریانس چند متغیری و تک متغیری استفاده گردید.نتایج: نتایج حاکی از آن بود که درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی باعث  کاهش اعتیاد به اینترنت و ابعاد آن (صرف زمان بیش از حد، وابستگی برای کسب آرامش روانی، غفلت از زندگی اجتماعی، کنترل عملکرد و غفلت از وظایف شغلی تحصیلی) در مرحله پس آزمون و همین ابعاد به جز غفلت از وظایف شغلی تحصیلی دوره پیگیری شده بودند (01/0>‌p).نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده توصیه می­گردد روان شناسان و مشاوران از این دو رویکرد درمانی جهت کاهش اعتیاد به اینترنت نوجوانان دختر استفاده نمایند.