کاربست ممیزی طراحی شهری به منظور سنجش کیفیت رویدادمداری در پیاده‌راه‌های شهری (نمونه مطالعاتی: پیاده‌راه حافظیه شیراز، ایران)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، ، ایران.

2 کارشناس ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

3 مربی، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران. ایران.

doi
10.22061/jsaud.2024.9853.2163
چکیده

مقدمه: توسعه سریع شهری، ساخت‌وسازهای متعدد و طراحی بدون توجه به کیفیت عملکردی، معنایی و فرهنگی، تغییرات منفی قابل توجهی را بر فضاهای پیرامون یادبودهای تاریخی ارزشمند برجای گذاشته ‌است. چنین تغییراتی، با اهمیت جایگاه ویژه این فضاها در سطح بین­ الملل و تأثیر آن‌ها بر رویدادمداری در تضاد است. زیرا، فضاهای مجاور بناهای تاریخی، مناسب‌ترین بستر جهت برگزاری رویدادهای متنوعند و به ­کارگیری رویدادمداری در آن‌ها سبب ارتقا کیفیت، حس تعلق شهروندان و تعاملات اجتماعی میان آن‌ها می‌شود. با پذیرش تأثیر بهبود کیفیت فضاها بر افزایش تعاملات اجتماعی، این تأثیر بیش از هر مکانی در پیاده‌راه‌های شهری مشهود خواهد بود.روش تحقیق: بدین منظور، پژوهش حاضر با استفاده از روش ممیزی طراحی شهری تدوین شده ‌است. از این رو، پس از مطالعات کتابخانه‌ای، معیارهای مؤثر جهت سنجش کیفیت رویدادمداری در پیاده‌راه‌های شهری تدوین و پس از مشاهدات میدانی، معیارهای مذکور تدقیق، نقشه‌های شناختی مرتبط با معیارها تولید و سپس چک لیست ممیزی سنجش کیفیت رویدادمداری در این پیاده‌راه تدوین شد. سپس با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی، گروه کانونی متخصصان شهری شناسایی، تشکیل و با حضور مستقیم در محدوده و بحث و همفکری به اشباع نظری در خصوص امتیازدهی معیارها رسیدند.نتایج و بحث: بررسی و مقایسه میان مؤلفه‌های رویدادمداری در خیابان حافظیه، نشان می‌دهد که این خیابان در برخی مؤلفه­ ها نسبت به برخی دیگر، عملکرد بهتر و رویدادمدارانه­ تری را دارد. مثلا در مؤلفه عملکردی- فعالیتی که نمود عینی و ملموس در جهت ایجاد رویدادمداری و ساماندهی رویدادها دارد، نسبت به مؤلفه تجربی- زیبایی‌شناختی و پایداری محیطی بهتر عمل‌کرده است. نتیجه ­گیری: نتایج حاصل از پژوهش، بیانگر آن است که پیاده‌راه حافظیه شیراز، هرچند کمبودهایی در رسیدن به فضای رویدادمدار را دارد، اما به دلیل ظرفیت‌های موجود همچون برخورداری از پیشینه فرهنگی و تاریخی، تالارهای رویداد متعدد، فضای باز رویدادمدار، ایمنی بالای حرکت و جابه‌جایی عابران پیاده، نگهداری و حفاظت از نمای حافظیه، کیفیت هوای مطلوب، عرض و طول و شیب مناسب پیاده‌راه، فضایی خاطره انگیز است و امکان برپایی رویدادهای متنوع را دارد.