تأثیر فرم و بازشوها در تهویه‌ طبیعی خانه‌های حیاط‌مرکزی اقلیم گرم‌ومرطوب از منظر سرعت و عمر هوا به‌روش CFD (‌موردپژوهی: خانه دهدشتی، شهر بوشهر)

نویسندگان

1 دانشیار معماری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران‌.

2 دانشجوی دکتری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.

3 استادیار معماری، گروه عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

4 دانشیار معماری، گروه معماری و شهرسازی پایدار، دانشگاه کلمبیا، واشنگتن، آمریکا.

doi
10.22061/jsaud.2023.9557.2124
چکیده

مقدمه: شهر بوشهر در کرانه‌ ‌شمالی خلیج ‌فارس با اقلیمی گرم‌ومرطوب، از بحرانی‌ترین اقلیم‌های ایران به شمار می‌رود. در ‌طی سالیان متمادی، تهویه ‌طبیعی یکی از روش‌های مرسوم تأمین آسایش‌ حرارتی ساکنان بوده ‌است. یکی از راه‌حل‌های طراحی که در ساخت‌ خانه‌های سنتی بوشهر به فراوانی استفاده شده، استفاده از فرم ساختمان و محل قرارگیری بازشوها برای بهره‌مندی حداکثری از جریان بادهای غالب برای ایجاد کوران هوای طبیعی در فضای‌ داخلی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی بهترین عملکرد تهویه‌طبیعی در فضاهای داخلی از طریق انتخاب مناسب‌ترین گونه‌ فرم هندسی در اتاق با توجه به موقعیت بازشوهای آن است. این مقاله پس از گونه‌شناسی خانه‌های بوشهر، 9 گونه مختلف ترکیب اتاق و حیاط به شکل‌های مستطیل عمودی، مربع و مستطیل افقی را در 3 تراز ارتفاعی همکف، اول و دوم و در 4 ترکیب‌ متفاوت بازشوهای ورودی و خروجی، جمعا به تعداد 108 حالت متمایز بررسی‌می‌کند.روش تحقیق: در این پژوهش از یک روش ترکیبی، در راستای گونه‌شناسی فرم خانه‌ها و از روش کیفی با تکیه بر مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی بهره گرفته شده ‌است. علاوه بر آن این پژوهش راهبردهای تحقیق تجربی و شبیه‌سازی را نیز درگیر می‌نماید. این مقاله روش دینامیک سیال محاسباتی(CFD) را جهت پیش‌بینی سرعت و عمر هوا در فضای داخلی اتاق در تراز ارتفاعی ناحیه استنشاقی به کار می‌گیرد. مقایسه بین اندازه‌گیری‌های تجربی و نیز شبیه‌سازی عددی، علاوه بر افزایش دقت محاسبات، خطاهای آزمایشگاهی را مشخص نموده و تأییدی بر روایی روش پژوهش نیز است.  نتایج و بحث: گونه‌ها برای انتخاب بهینه‌ترین فرم اتاق و بازشوها، بر اساس دو مؤلفه سرعت جریان‌هوا و عمر هوا تحلیل شدند.نتیجه­ گیری: نتایج نشان می‌دهد، گونه‌های «اتاق مستطیل عمودی» با بازشوهای غیر هم‌راستا برتری نسبی دارد و تهویه طبیعی مناسب‌تری را ایجاد می‌کند. به طور کلی، با افزایش ارتفاع سرعت جریان هوا کاهش می‌یاید و عمر هوا بیشتر می‌شود.