الگوی مسکن زیست پذیر: گامی به سوی افزایش زیست پذیری محلات شهری (مورد مطالعه: کلان شهر کرج)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22034/jsc.2023.359974.1648چکیده
یکی از اصول اساسی زیست پذیری ایجاد جامع قابل سکونت و امن برای شهروندان است که امکان دسترسی به مسکن مناسب را در سطح تراز اول زیست پذیری قرار داده است. مسکن یکی از اصلیترین فضاهای سیستم شهری بهحساب آمده که زیست پذیری آن همسو با زیست پذیری شهری است. مسکن زیست پذیر که زیربنای پایداری شهری محسوب میشود مستقیماً با ابعاد اجتماعی، اقتصادی، فیزیکی، مدیریتی و زیست محیطی در ارتباط است. هدف پژوهش تدوین الگوی مناسب مسکن زیست پذیر محلات کلانشهر کرج است. تفاوت مطالعه حاضر با سایر پژوهشهای زیست پذیری در پرداخت ویژه به مسکن از بعد زیست پذیری و همچنین ارائه الگویی مناسب در این زمینه است. جامعه آماری پژوهش کلانشهر کرج و سایر کلانشهرها با قابلیت تعمیم نتایج است. منبع دادهها متغیرهای مستخرج از مطالعات به روش تحلیل محتوا، روش دلفی و نظرسنجی از کارشناسان است. متغیرها در قالب 5 بعد، 24 شاخص و 75 زیر شاخص میباشند. تجزیهوتحلیل دادهها با استفاده از فرایند آیندهنگاری و مدل تحلیل ساختاری تأثیرات متقابل در نرمافزار MICMAC صورت گرفته است. از مزیتهای این روش میتوان به امکان ارائه موقعیت و تأثیرات دقیق مؤلفهها در الگوی پیشنهادی اشاره کرد که این امر امکان ترسیم شماتیک الگو را نیز فراهم میآورد. یافتهها حاکی از آن است الگوی مسکن زیست پذیر تلفیقی از عناصر در ابعاد 5 گانه در سطح خرد با سه سطح تأثیر (زیاد، متوسط، کم)تشکیل شده است. هر کدام از سطوح در الگو عناصر و زیرشاخص هایی را در بر میگیرند که میتواند راهگشای بسیاری از مشکلات موجود در حوزه مسکن باشد. یافتههای ارزششناسی الگو با میانگین 4.8 از 5 نشان میدهد که الگو توانسته ابعاد مختلف مسئله را شناخته و در نظر داشته باشد و این امر بیانگر این است که الگو به خوبی تدوین شده است و قدرت تبیینکنندگی و قابلیت تعمیم آن بالا است.