ویژگیها و عناصر فضاهای باز شهری بهمنظور جلب اعتماد مطالعه موردی: محله یوسفآباد شهر تهران
نویسندگان
1 گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2 گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 گروه معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
4 گروه جغرافیا، پردیس علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.22034/jsc.2021.255162.1341چکیده
هرچه فضای باز شهری بهعنوان ظرف تعاملات شهری، شرایط مناسبتری را برای برقراری روابط اجتماعی مؤثر اعضای خود فراهم آورد، امکان بیشتری برای رشد اجتماعی و برقراری اعتماد اجتماعی برای ساکنان آن جامعه متصور خواهد بود. این پژوهش باهدف تحلیل و تبیین اثر فضاهای باز شهری بر تعاملات و اعتماد اجتماعی در محله یوسفآباد شهر تهران انجامشده است. روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی بوده و تحلیل عاملی بهعنوان ابزاری برای سنجش معنیداری شاخصها مورداستفاده قرارگرفته است. در مرحله اول مصاحبه با صاحبنظران با بهرهگیری از روش گلوله برفی صورت گرفت و تا رسیدن به اشباع نظری با 10 نفر از خبرگان ادامه یافت. سپس بهمنظور یافتن مفاهیم کلیدی با استفاده از روش تحلیل محتوا، کدگذاریهای باز و محوری انجام شد. در دو دور دلفی، خبرگان پرسشنامه محقق ساخت را پاسخ دادند. نتایج بهدستآمده از پرسشنامه، تحت تحلیل عامل Q قرار گرفت و چهار طبقهبندی از آن به دست آمد که زمینه را برای تدوین جدول هدف-محتوا برای تنظیم پرسشنامه کاربران فضا فراهم کرد. در مرحله دوم با توجه به فرمول کلاین بر اساس تعداد سؤالات پرسشنامه کاربران، حجم نمونه در حدود نفر 190 محاسبه گردید. کاربران فضا با استفاده از نمونهگیری تصادفی و خوشهای مورد پرسش قرارگرفته و دادهها در نرمافزار SPSS نسخه 22 با استفاده از تحلیل عاملی R ارزیابیشدهاند. یافتهها و نتایج پژوهش نشان میدهد که هشت عاملِ شناساییشده شامل؛ اجتماعپذیری، تنوع فضایی، آسایش کالبدی و اقلیمی، رابطه تعامل و اعتماد اجتماعی با تأمین نیازهای محیطی، شناخت پذیری، دسترسیپذیری پیاده، انعطاف فضایی و آسایش روانی با شکلگیری چرخه بر اعتماد اجتماعی تأثیرگذار هستند.