تبیین نقش عوامل کالبدی در پایداری آکوستیکی بازار تبریز

نویسندگان

1 دکتری شهرسازی اسلامی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.

3 دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22061/jsaud.2022.8806.2020
چکیده

بیان مسئله زمان واخنش مؤلفه‌ای است که مبین نحوه رفتار آکوستیکی فضاست. اگر رفتار آکوستیکی فضا به‌نحوی باشد که بدون نیاز به مداخلات آکوستیکی سبب بروز زمان واخنش بهینه گردد، می‌توان اذعان کرد فضای مذکور واجد پایداری آکوستیکی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی پایداری آکوستیکی فضاهای بازار تبریز از طریق تحلیل رفتار آکوستیکی آن‌ها می‌باشد تا مشخص شود کدام دسته از مؤلفه‌های کالبدی در پژواک فضا اثرگذار هستند و نحوه این اثرگذاری به چه صورت است. روش در این راستا، در موقعیت‌های مختلف بازار تبریز، زمان واخنش بر اساس اصول استاندارد اندازه‌گیری و عوامل کالبدی مؤثر بر رفتار آکوستیکی شناسایی شده است. از طریق تطبیق مقادیر زمان واخنش با واقعیات علمی ازپیش‌اثبات‌شده، خصیصه‌های کالبدی مؤثر در رفتار آکوستیکی فضاهای بازار و چگونگی تأثیر آن‌ها روشن شده است. نتایج نتایج حاکی از آن است که گنبدها و نیم‌گنبدهای بازار به مثابه حفره با حبس امواج صوتی باعث کاهش زمان واخنش می‌گردند. شکستگی‌های موجود در پوسته‌ها و شکستگی‌های ظریف مصالح، آجر با بندکشی، با پراکندگی صوت طنین را کاهش می‌دهند. درمقابل الحاقات جدید شیشه‌ای با انعکاس امواج صوتی سبب افزایش شدید زمان واخنش می‌گردند. بخش اصیل کالبد بازار تبریز، در راستای کاهش زمان واخنش سبب بروز رفتار آکوستیکی مناسب شده و کیفیت شنیداری مطلوبی ایجاد می‌کند. طراحی فرم به گونه‌ای است که با پایدار بودن وضوح آکوستیکی، با افزایش شدت صوت، میرایی صدا سریع‌تر اتفاق می‌افتد و مانع از ایجاد همهمه و بالارفتن شدت صوت می‌گردد. بنابراین می‌توان اذعان کرد بازار تبریز از لحاظ آکوستیکی پایدار می‌باشد و الگوی کالبد آن می‌تواند در طراحی‌ فضاهای جدید مورد استفاده قرار گیرد.