آثار انتخاب دادگاه در حقوق بین الملل خصوصی ایران و کنوانسیون 2005 لاهه

نویسندگان

1 کارشناس ارشد حقوق خصوصی، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد، خراسان رضوی، ایران.

2 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد، خراسان رضوی، ایران.

doi
10.22096/law.2020.115027.1548
چکیده

رعایت اصل احترام به حاکمیت اراده اشخاص، آثار متعددی را در روابط خصوصی میان آنان چه در عرصه داخلی و چه بین‌المللی به وجود آورده است. یکی از آثار مهم این اصل، معتبر دانستن توافق‌نامه‌های انتخاب دادگاه در عرصه حقوق بین‌الملل خصوصی است. این امر هم در قوانین ملی برخی کشورها و هم برخی اسناد بین‌المللی به‌صراحت بیان شده است. بااین‌وجود‌، به رسمیت شناختن چنین توافقی آثاری را هم برای طرفین توافق‌نامه و هم دادگاه‌های کشورها به دنبال دارد. این پژوهش درصدد تعیین آثار چنین توافق‌نامه‌ای است که با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و تطبیقی و با بررسی برخی مقررات ملی کشورها، به‌ویژه ایران و اسناد بین‌المللی مرتبط نشان می‌دهد پذیرش توافقات انحصاری انتخاب دادگاه هم دارای آثار منفی و هم مثبت برای طرفین توافق و دادگاه‌هاست. اثر منفی توافق یادشده سلب صلاحیت از دادگاه یک کشور و اثر مثبت آن اعطای صلاحیت به دادگاه کشوری دیگر است.