بررسی تطبیقی پایداری اصول هندسی در طراحی و ساخت محراب های گچی ابرکوه (موردپژوهی : محراب های مقبره پیرحمزه سبزپوش، مسجد جامع ابرکوه و مسجد جامع هک)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، رشته ارتباط تصویری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران، ایران.
2 استادیارگروه ارتباط تصویری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.
3 استاد گرافیک، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران.
doi
10.22061/jsaud.2021.4522.1735چکیده
چکیدهدر معماری اسلامی اغلب بهترین و نفیس ترین تزیینات بر روی محراب ها اجرا شده است. بسیاری از محراب های ایرانی به دلیل ظرافت و زیبایی دارای شهرت جهانی هستند؛ بخصوص محراب های گچ بری شده شهرهای مرکزی ایران. دو محراب پیرحمزه سبزپوش ابرکوه (سده ششم هجری قمری) و محراب مسجد جامع ابرکوه (سده هشتم هجری قمری) از نظر کیفیت گچ بری و طراحی نقشمایـه ها و کتیبه ها دارای ارزش و اهمیت زیاد هستند. محراب مسجدجامع روستای هِک ابرکوه (سده ششم و هفتم هجری قمری) که بخشی از گچ بری های آن از بین رفته با دو محراب مذکور قابل قیاس است. در این مقاله مسأله پژوهشگران این بود که آیا مجاورت این سه محراب از نظر مکانی عامل تشابه ساختاری و تزیینی این نمونه ها هست یا ساخت آن ها در قرون مختلف به بروز تغییرات زیربنایی یا روبنایی منجر شده است؟ پژوهش حاضر با هدف بررسی شباهت ها و تفاوت های اصول ساختاری و طراحی نقوش این سه محراب با روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی انجام شد. نتایج پژوهش پایداری اصول هندسی و تداوم شیوه تزیینات این سه محراب را در طول سه سده نشان می دهد؛ اگرچه محراب مسجد جامع ابرکوه به لحاظ شیوه طراحی نقوش به شکلی متفاوت نمایانگر پیشرفت این اصول است.
