بازخوانی پندار «خدازادگی» در عهدین و شیوۀ رویارویی با آن

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22108/coth.2025.141806.1906
چکیده

ترکیب «خدازادگی» به معنای ادعا یا پندار فرزند خدا و از نسل او بودن (نه لزوماً با این لفظ) در برخی از متون کهنِ برجای‌مانده از تمدن‌های مختلف بشری و نیز در عهدین و قرآن کریم دیده می‌شود. این سوابق نشان از منافع و جذابیت‌هایی دارد که پیوسته در اندیشۀ بشر وجود داشته و وی برای جذب و جلب آنها به کارهایی مختلف دست یازیده و هر بار با روشی جدید این پندار را زنده نگه داشته است. پژوهش حاضر پندار «خدازادگی» و گونه‌های «خدازادگان» در عهدین را واکاوی و تبیین کرده است. برای دست‌یابی به این هدف، ابتدا پیشینۀ این پندار بررسی شده است و سپس گونه‌های این فرزندان الوهی معرفی شده‌اند و در نهایت شیوۀ مواجهۀ عهدین با آنها بیان شده است. از این بررسی به دست می‌آید که چگونه چنین تصوری ابتدا پدید آمده و سپس به‌تدریج در اذهان رسوب کرده است. همچنین، کتاب مقدس عزمی جدی برای نقض و ابطال چنین پنداری از خود نشان نداده است.