ارتقاء بهره وری روشنایی پاسیو در ساختمان های با زمین محدود (موردپژوهی: ساختمان های مسکونی میان مرتبه ارومیه)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، مهندسی معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

2 دانشیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

doi
10.22061/jsaud.2021.6917.1721
چکیده

امروزه رشد جمعیت در شهرهای بزرگ و افزایش قیمت زمین‌ منجر به احداث ساختمان‌های چند طبقه و فشرده شده است. با توجه به الگوی قطعه‌بندی و ضوابط شهرداری‌ در طراحی معماری، یکی از مسائل مهم در این ساختمان‌ها تأمین روشنایی طبیعی مناسب برای همه فضا‌ها می‌باشد. استفاده از پاسیو راه‌حلی است که به‌طور گسترده در این ساختمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. این پاسیو‌ها، به دلیل محدودیت زمین و الزام به استفاده از ابعاد حداقل، مخصوصاً در مناطق با عرض جغرافیایی بالا، بهره‌وری روشنایی مناسبی ندارند. هدف اصلی این تحقیق، بهبود عملکرد روشنایی پاسیو با ثابت نگه داشتن مجموع مساحت آن در طبقات است. به این منظور، تأثیر فرم مقطع افقی و عمودی پاسیو بر عملکرد روشنایی آن در شهر ارومیه، از جمله شهر‌های با عرض جغرافیایی بالا (37.5 درجه) در ایران، مورد بررسی قرار گرفته است. مدل‌سازی توسط ابزار طراحی پارامتریک گرس هاپر (افزونه‌ای بر راینو)، استخراج داده‌های آب و هوایی و موقعیت خورشید توسط پلاگین لیدی باگ، آنالیز نور توسط پلاگین هانی بی بر اساس شاخص روشنایی مفید نور روز (UDI 100-2000) صورت گرفته است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که پاسیو‌های با سطح مقطع افقی مستطیلی با جهت شرقی-غربی عملکرد بهتری دارند. و در مقایسه با پاسیو‌های قائم، پاسیو‌های مایل به سمت جنوب باعث کاهش بهره‌وری روشنایی و پاسیو‌های بازشونده به سمت بالا سبب بهبود عملکرد روشنایی می‌شوند. به‌طور کلی، جهت گیری شرقی-غربی در مقطع افقی و بازشوندگی رو به بالا در مقطع عمودی به میزان 15-20% باعث افزایش روشنایی مفید نور روز می‌شوند.