مقایسه اثربخشی آموزش‌های ذهن آگاهی و تنظیم هیجان به همراه رژیم غذایی بر انعطاف پذیری روانی و رفتار خود تنظیمی ‎نوجوانان دارای اضافه وزن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی ، گروه روانشناسی ، واحد اردبیل ، دانشگاه آزاد اسلامی ، اردبیل، ایران.

2 استادیار، گروه روانشناسی ، واحد اردبیل ، دانشگاه آزاد اسلامی ، اردبیل، ایران.

3 استادیار، گروه روانشناسی ، واحد اردبیل ، دانشگاه آزاد اسلامی ، اردبیل، ایران

4 استاد،گروه روانشناسی،دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی،دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران

doi
10.22038/mjms.2020.17830
چکیده

مقدمه: به علت پیامدهای متعدد پزشکی و روانی-اجتماعی اضافه وزن در نوجوانان، آموزش و پیشگیری از آنها اهمیت فراوانی دارد؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش­های ذهن آگاهی و تنظیم هیجان به همراه رژیم غذایی بر انعطاف پذیری روانی و رفتارخودتنظیمی‎نوجوانان دارای اضافه وزن بود.روش کار: روش پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون چند گروهی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه نوجوانان دختر دارای اضافه وزن مقطع متوسطه اول شهرستان تنکابن سال تحصیلی 98-99 بودند. روش نمونه­گیری خوشه­ای چندمرحله­ای و با استفاده از شیوه تصادفی در سه گروه آموزش ذهن آگاهی (15=n)، آموزش تنظیم هیجان (15=n)، و گروه کنترل (15=n) قرار گرفتند. ابزارهای تحقیق شامل پرسشنامه خودتنظیمی‎بروان و همکاران (1991)، پرسشنامه پذیرش و عمل و همکاران (2011) بود. پروتکل آموزش ذهن آگاهی و آموزش تنظیم هیجان (8 جلسه، یکبار در هفته) به مدت 90 دقیقه انجام شد. از تحلیل کوواریانس چند متغیری و آزمون تعقیبی توکی جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد.نتایج: نتایج نشان داد که آموزش­های ذهن آگاهی و تنظیم هیجان به همراه رژیم غذایی بر انعطاف پذیری روانی و رفتارخودتنظیمی‎نوجوانان دارای اضافه وزن موثر است (01/0>p). میانگین انعطاف­پذیری، رفتارخودتنظیمی‎و کاهش وزن در گروه آموزش تنظیم هیجان در پایان پس­آزمون بالاتر از گروه آموزش ذهن آگاهی و گروه گواه بوده است (01/0>p).نتیجه گیری: به نظر می‎رسد که آموزش تنظیم هیجان تاثیر بیشتری بر بهبود انعطاف­پذیری، رفتارخودتنظیمی‎و کاهش وزن در مقایسه با آموزش ذهن آگاهی نوجوانان دارای اضافه وزن داشت.