تحلیل اثر ویژگی‌های هندسی پرکاربرد در ساختار جداره میدان‌های تاریخی شهر تهران

نویسندگان

1 استادیارگروه معماری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، استادیار دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

2 استاد گروه معماری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

3 استاد گروه معماری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

doi
10.22061/jsaud.2020.4846.1420
چکیده

تا به حال میدان‌های شهر تهران از دیدگاه هندسی در دوران تاریخی مورد مطالعه و بررسی جدی قرار نگرفته است. در معماری تاریخی ایران، هندسه مشهود است و از ویژگی‌های بارز آن تناسبات، ساختار فرمی در پلان و جداره‌هاست. با تحلیل و بررسی هندسه در معماری جداره میدان‌های شهر تهران از دیدگاه هندسی، می‌توان به ساختار شکلی آن‌ها پی‌برد که به صورت مستقیم تحت تأثیر ابعاد، اندازه، ریخت و پلان آن است. عمده پژوهشگرانی در میدان‌های تهران به کارکرد، شکل‌گیری، محل احداث و تاریخچه آن‌ها پرداخته‌اند. این مقاله برای نخستین تلاش دارد جایگاه هندسه در جداره میدان‌های تاریخی تهران را در ساختار معماری و ریختی مورد بررسی قرار دهد. در این پژوهش با استفاده از تحلیل روابط اشکال جداره میدان‌ها به ویژگی‌های هندسی در معماری جداره نمونه‌ها خواهد پرداخت. با استفاده از شیوه توصیفی– تحلیلی در دسته‌بندی مقالات کاربردی جای می‌گیرد، روش تحقیق پژوهش بدین‌گونه است که پس از ترسیم دقیق نمونه‌ها، نماها به ساختارهای هندسی مشخص تقطیع و سپس مورد تحلیل قرار گرفته است. روش داده اندوزی از یک‌سو بر پایه داده‌های کتابخانه‌ای و از سوی دیگر بر پایه داده‌های میدانی، شامل برداشت قسمت‌های باقی‌مانده اسـت. این نوشتار تلاش دارد تا تأثیرات و روابط هندسی در ساختار معماری جداره میدان‌ها را مورد تحلیل قرار دهد. مروری بر مطالعات میدان-های شهر تهران نشان می‌دهد که تا کنون تحلیل‌ها به طور عمده با رویکرد هندسی بر ساختار شکل‌گیری جداره میدان‌های تهران صورت نگرفته است. تحلیل‌ها آشکار ساخت که تعدادی از اشکال پرکاربردتر بودند و بیشتر استفاده شده است.