سنجش ظرفیت توسعه و رتبه بندی اراضی مستعد توسعه میان افزا (مورد پژوهی: ناحیه1 در منطقه1 شهر یزد)

نویسندگان

1 استادیار، گروه شهرسازی، دانشگاه یزد، یزد،ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22061/jsaud.2021.6755.1708
چکیده

افزونگی شاخص تغییرات مساحت شهر یزد بر جمعیت آن در 50 سال گذشته و فاصله چشمگیر تراکم خالص و ناخالص شهری، حاکی از برنامه-ریزی نامناسب در توسعه مسکن و کاربری‌های شهری و زمینه رهاشدگی و بازماندن برخی اراضی شهر از جریان توسعه منطقی است. این مساله در ناحیه 1-1هم بوضوح وجود دارد. این ناحیه با حجم بالای اراضی افتاده روبروست، فاصله تراکم ناخالص و خالص در این ناحیه بسیار بالا و تراکم جمعیتی آن طی 20 سال گذشته کمتر از تراکم شهر یزد بوده است. ماهیت پژوهش کـاربردی، روش آن توصیفی، و شـیوه گـردآوری داده‌ها اسنادی و کتابخانه‌ای است. معیارها و زیرمعیارها بر مبنای تواتر و تناسب با موضع مکانی پژوهش انتخاب شده؛ دسته‌بندی معیارهاو زیرمعیارها بر مبنای یک منطق عملیاتی، تحت مدلAHP وزن‌دهی شدند. امتیازات نهایی و امتیازات بر مبنای تکنیک تاپسیس (به تفکیک قطعه) مبنای محاسبه و تولید "نقشه ظرفیت قطعات مستعد توسعه میان‌افزا" و تعیین "میزان سطوح دارای قابلیت در هر محله" بوده است. برآیند امتیازات قطعات منجر به تولید نقشه رتبه‌بندی محلات ناحیه1-1 از حیث ظرفیت اراضی مستعد توسعه میان‌افزا در ابعاد 4 گانه‌ی کالبدی- فضایی، مدیریتی-نهادی، اقتصادی و جمعیتی- اجتماعی گردید که بیانگر پتانسیل بالای محلات محمودآباد و نصرآباد در قیاس با محلات سجادیه، یزدباف، سیدصحرا، جمهوری و کثنویه است.خروجی پژوهش بعلت توجه ضمنی به مقررات و پیشنهادات طرح‌های فرادست و امکان‌سنجی تغییرات در خلال فرآیند پژوهش، می‌تواند راهنمای مدیران شهری در اولویت‌بخشی به اقدامات عملی و یا وضع مشوق‌های ساخت‌وساز برای طیف متنوع سازندگان خرد تا انبوه‌سازان کلان در سطح ناحیه/منطقه باشد.