سنجش پایداری محیط زیستی پراکنش های فضایی پیرامون شهرهای بزرگ میانی، مورد پژوهی: اراضی کوثر(کاریز بوم) یزد
نویسندگان
1 استادیار، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 کارشناسی ارشد، برنامهریزی منطقهای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.
doi
10.22061/jsaud.2021.6475.1670چکیده
پراکنشهای فضایی پیرامون شهرها، همچون لکههایی وابسته به قطب اصلی (شهر اصلی) عمل میکنند که با گسترش و تغییر در رفتوآمدهای آونگی، الگوی مسکن، مراکز اقتصادی و ... محیطزیست منطقه را تحت تأثیر قرار میدهند. در موارد بسیاری بستر طبیعی منطقه نیز توان بارگذاری را نداشته و این امر منجر به اختلال در محیط میشود. در اصل پنجاهم قانون اساسی، حفاظت از محیطزیست یک وظیفه عمومی تلقی شده و هر فعالیتی که با آلودگی یا تخریب محیطزیست همراه باشد، ممنوع گردیده است. ازاینرو سنجش پایداری محیطزیستی توسعههای شهری امری ضروری است که می-بایست در فرآیند برنامهریزی منطقهای صورت پذیرد. در همین راستا این مقاله با بهرهگیری از روشهای مورد کاوی، پیمایشی و تحلیل محتوا پس از استخراج شاخصهای پایداری محیطزیستی، در دو بخش حساسیت مکانی توسعه و پیامدهای توسعه، با استفاده از دو ماتریس مکهارگ و پاستاکیا، به سنجش پایداری محیط زیستی متأثر از پروژه کاریزبوم یزد میپردازد. نتایج پژوهش نشان میدهد که باوجود پراکنده رویی شهر یزد، ایجاد مجتمع فرهنگی، تفریحی، توریستی کاریزبوم در 5 کیلومتری آن حداقل به لحاظ محیط زیستی توجیه ندارد. توسعه مدل بکار گرفتهشده و قرارگیری آن در فرآیند برنامهریزی توسعههای جدید پیرامون شهرها، نقطه آغازی است برای اصلاح برنامههای توسعه و اهمیت به جایگاه سنجش پایداری محیطزیستی در فرآیند برنامهریزی که میبایست در اولویت برنامهریزان قرار گیرد.
