فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌ها و امتیازات رویکرد «اخلاق وحیانی ـ نقلی» در مقابل «اخلاق فلسفی ـ عقلی» میزان‌بودنِ اخلاق نقلی برای حکمت عملی است. پژوهش پیشِ‌رو جوانب این مسئله را به روش تحلیلی ـ اسنادی بررسی کرده است. مکتب اخلاق وحیانی، موازین خود را در دو قالب «آموزه‌های اخلاقی» و «پیشوایان معصوم» ارائه داده است. در یک نگاه کلان، کلّیت مکتب اخلاق فلسفی با موازین اخلاق وحیانی، همسویی دارد و نگاه کسانی که در این ساحت دچار افراط یا تفریط شده‌اند، پذیرفته نیست. در یک نگاه جزئی و تفصیلی، برخی مسائل مطرح در اخلاق فلسفی از موازین اخلاق وحیانی فاصله دارد و به همین دلیل، در حکمت عملی اسلامی به آن توجه نمی‌شود. آداب شراب‌خوردن و نگاه درجه دوم به بردگان و همچنین به جنس زن در نظام اخلاقی افلاطون و ارسطو و نیز نظریه اشتراک زنان، فرزندان و اموال یا نظریه اختصاص فضیلت اخلاقی به طبقات مرفّه جامعه، برخی از مصادیقی است که در نسخه یونانی از حکمت عملی مطرح بوده است؛ اما به‌دلیل مطابقت‌نداشتن با موازین اخلاق نقلی، در حکمت عملی اسلامی دنبال نشده‌اند. همچنین، باید توجه داشت «نسبتِ توزینی» که اخلاق برخاسته از آموزه‌های وحیانی با مکتب اخلاق فلسفی برقرار می‌کند، به ضمیمه اندیشه همسویی وحی و عقل در اخلاق، در شکل‌گیری رویکرد اخلاق تلفیقی در کنار دو رویکرد اخلاق فلسفی و اخلاق نقلی مؤثر بوده‌ است.