بررسی تطبیقی تصویرپردازی‌ها از بهشت به‌مثابۀ باغ و مرغزار در ادیان

نویسندگان

1 استادیار گروه فلسفۀ دین، ادیان و عرفان، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه فلسفه دین، ادیان و عرفان، دانشکده الهیات، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

3 استادیار گروه فلسفه و کلام، دانشکده الهیات، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران .

4 دانشیار گروه فلسفه دین، ادیان و عرفان، دانشکده الهیات، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

doi
10.22108/coth.2024.140293.1870
چکیده

زندگی در این جهان همواره محدودیت‌هایی داشته که با طبع ما انسان‌ها ناسازگار بوده است. محدودیت‌ در زمان-مکان، منابع، توانایی، تلذذ، دیگر انسان‌ها، از جانب خدا، جامعه، فرهنگ، خانواده، بدن، جنسیت و عمر (فناپذیری و مرگ)، همگی موجب رنج بوده‌اند و در مواجهۀ با چنین وضعیت نامطلوبی، انسان‌ها در ساحت ذهن یا به الهام و تجربه، زیست جهان دیگری را به تصویر کشیده‌ یا دریافته‌اند که به‌نحوی فارغ از این محدودیت‌ها و دامنۀ اراده و قدرت انسان در آن، بسی فراخ‌تر بوده است. از چنین زیست جهانی تعبیر به «بهشت» می‌شود. این بهشت می‌تواند در ابتدای جهان (عصر زرین اولیه)، در انتهای تاریخ (بهشت آخرت‌شناختی)، ایدئالی فرهنگی-تمدنی (مدینۀ فاضله) یا محقق‌شدنی در ساحت روح یا درون (رهایی یا سعادت روحی) باشد. یکی از جهان‌شمول‌ترین تصویرپردازی‌ها در این زمینه، بهشت به‌مثابۀ باغ یا مرغزار پر نعمت بوده است. در این تحقیق تلاش شده است تا به صورتی مقایسه‌ای و با تکیه بر توصیف و تحلیل مضامین مربوطه، تصویرپردازی‌ها از بهشت به‌مثابۀ باغ و مرغزار بررسی شود. تمایز، وفور، نامیرایی و تندرستی، آزادی، صلح فراگیر و رابطۀ نزدیک بین انسان و حقیقت قدسی، از مضامین بالنسبه مشترکی است که برای بهشت به‌مثابۀ باغ و مرغزار برشمرده می‌شود.

کلیدواژه‌ها