اثربخشی فعالیت هوازی (دوچرخه سواری) بر عملکرد شناختی و کارکردهای اجرایی کودکان دارای اختلال طیف اتیسم
نویسندگان
1 کارشناس ارشد رفتار حرکتی، پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه علوم رفتاری در ورزش، پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی، تهران، ایران.
3 استاد گروه روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
4 دانشیار گروه علوم رفتاری در ورزش، پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی، تهران، ایران.
doi
10.22089/spsyj.2026.18278.2590چکیده
هدف: هدف مطالعه بررسی تأثیر فعالیت هوازی (دوچرخهسواری ) بر عملکرد شناختی و کارکردهای اجرایی در کودکان دارای اختلال طیف اتیسم بود.روشها: پژوهش حاضر از نوع نیمهتجربی با طرح پیشآزمون-پسآزمون همراه با گروه کنترل بود. تعداد 12 کودک سالم، 7 کودک دارای اختلال اتیسم با عملکرد پایین و 10 کودک با عملکرد بالا از مرکز تهران اتیسم انتخاب شدند. کودکان دارای اتیسم بر اساس سطح عملکرد خود، به مدت 16 هفته، هفتهای یک روز در محیط پارک و در مسیر دوچرخهسواری با نظارت والدین و مربی آموزشدیده تحت آموزش قرار گرفتند. عملکرد شناختی و کارکردهای اجرایی با استفاده از آزمون استروپ ، آزمون حافظه کاری ان-بک و آزمون برج ایفل در دو مرحله پیشآزمون و پسآزمون مورد ارزیابی قرار گرفت.یافتهها: نتایج نشان داد دوچرخهسواری در فضای باز به طور معناداری منجر به بهبود مؤلفههای عملکرد شناختی و کارکردهای اجرایی در هر دو گروه کودکان با عملکرد پایین و بالا شد. اندازه اثرهای محاسبه شده برای هر دو گروه بزرگ بود. نتیجهگیری: بر اساس نتایج مطالعه حاضر، دوچرخهسواری در فضای باز به عنوان یک فعالیت هوازی با مؤلفههای شناختی-حرکتی (بهروزرسانی فضایی و تعادل پویا) میتواند یک مداخله مؤثر و غیردارویی برای بهبود عملکرد شناختی و کارکردهای اجرایی در کودکان دارای اختلال طیف اتیسم باشد.
