تحلیل شبکه گاه‎شناسی درختان بلوط با اقلیم جنگل‏های هیرکانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 استاد دانشگاه ارلانگن- نورمبرگ، آلمان

4 استاد دانشگاه هامبورگ، آلمان

doi
چکیده

هدف از این بررسی ارزیابی تغییرات سالیانه حلقه‌های رویشی درختان بلوط اوری (Quercus macranthera) و بلندمازو (Quercus castaneifolia) در اقلیم‌های گوناگون بوم‌ نظام (اکوسیستم‏های) جنگل‏های خزری بوده است. در این ارتباط شش رویشگاه جنگلی از استان‎های گیلان، مازندران و گلستان، گزینش شدند. آن‌گاه با استفاده از دستگاهLINTAB  و برنامهTSAP  اندازه‌گیری پهنای دوایر رویش انجام شد و گاهشناسی هر رویشگاه و هر گونه تهیه شد. به منظور دستیابی به تاثیر مهم‌ترین متغیرهای اقلیمی بر روی شبکه گاهشناسی در مناطق مورد بررسی، از روش تجزیه و تحلیل مولفه‌های اصلی (تجزیه PCA؛ (Principle component Analysis استفاده شد. نتایج در یک بازه 111 ساله تغییرات پهنای دایره رویش نشان داد که 2/30 درصد از واریانس کل گاهشناسی‌های منطقه مربوط به مولفه (1) است و عامل‌های اقلیمی موثر بر این مولفه بیشترین تأثیر را روی گاهشناسی‌های منطقه دارند. با توجه به نتایج به دست آمده می‌توان گفت که در همه رویشگاه‏ها و در هر دو گونه بلندمازو و اوری، ارتباط مثبتی بین پهنای دوایر سالیانه و بارندگی ماه خرداد (ژوئن) وجود دارد. بارندگی در بهار می‌تواند نیاز آبی درخت برای انجام فعالیت‌های مختلف فیزیولوژیکی مانند فعالیت بافت زایا (کامبیوم) را برآورده نماید. این مهم قابلیت موجود در این شبکه را برای بازسازی اقلیم گذشته در منطقه نشان می‌دهد