گونه‌شناسی ویژگی محوری خدا در کتب مقدس ادیان ابراهیمی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دانشیار گروه فلسفه، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22108/coth.2023.112253.1188
چکیده

در کتب مقدس ادیان ابراهیمی، یعنی عهدین و قرآن، ویژگی‌هایی محوری به خدا نسبت داده شده است. این ویژگی‌ها خدا را برای مخاطب قابل شناسایی می‌کند و تصویری از او در ذهن پدید می‌آورد. هر یک از این کتب مقدس، به خدای دین خود ویژگی‌هایی نسبت داده‌اند که با دیگر ادیان، وجوه اشتراک و افتراقی دارد. این ویژگی‌ها در همۀ ابعاد دین نفوذ می‌کنند و از این رو، بسیار مهم و اساسی تلقی می‌شوند و فضای دیانت را شکل می‌دهند. به‌طور معمول، یک ویژگی خدا در هر دین از بین سایر ویژگی‌ها دارای اهمیت محوری است و هر ویژگی دیگری مکمل یا پرتویی از آن محسوب می‌شود. در این مقاله تلاش می‌شود ویژگی‌های محوری خدای متشخص در سه دین یهودیت، مسیحیت و اسلام از خلال آیات عهدین و قرآن به دست آید. دانستن این ویژگی‌های محوری، ما را در فهم بهتر راه خاص هر دین به سوی مقصد متعالی خویش یاری می‌کند و گفتگو بین پیروان آنها را تسهیل می‌کند. سه ویژگی روح، کلمه و نور در این سه دین اهمیتی اساسی دارند؛ اما هر یک از این سه، در هر دین نقشی مرکزی ایفا می‌کنند.