ارزیابی و سنجش رابطه مؤلفه‌های کالبدی مؤثر بر امنیت با میزان پایداری بافت‌های تاریخی، نمونه مورد مطالعه: بافت تاریخی شهر یزد

نویسندگان

1 مربی، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 استادیار، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.22061/jsaud.2020.4011.1229
چکیده

امنیت یکی از شاخص‌های مؤثر بر ارتقای پایداری سکونتگاه‌ها و از جمله زیرساخت­های لازم جهت رونق اجتماعی، اقتصادی و کالبدی در شهرها و به‌ ویژه بافت‌های تاریخی است. در این پژوهش سعی گردیده رابطه مؤلفه‌های کالبدی مؤثر بر امنیت با میزان پایداری بافت تاریخی شهری یزد، در قالب مؤلفه‌های شش­گانه و به‌ واسطه 24 شاخص بررسی گردد. در این پژوهش از روش پژوهش پیمایشی و همبستگی استفاده شده است. به ‌منظور سنجش و ارزیابی رابطه امنیت با میزان پایداری در بافت تاریخی شهر یزد، ابتدا شاخص‌های سنجش میزان پایداری در ابعاد پنج‌گانه تعیین و به کمک پرسشنامه و برداشت کالبدی، میزان عددی شاخص‌ها سنجش و سپس با استفاده از تکنیک AHP  و به کمک نرم‌افزار GIS وزن نهایی شاخص‌ها اعمال و نقشه‌های میزان پایداری و در نهایت نقشه پایداری کل استخراج شد. به‌ منظور سنجش رابطه متغیرهای مستقل و وابسته از آزمون‌های آماری رگرسیون خطی چندگانه و آزمون همبستگی پیرسون استفاده شده است. همچنین از آزمون دوربین واتسون جهت بررسی هم خطی متغیرها و از آزمون آماری کولموگراف - اسمیرنف جهت تشخیص نرمال بودن توزیع داده‌های پژوهش و جهت تبیین معنی‌داری مدل رگرسیونی چندگانه از روش تحلیل واریانس ANOVA استفاده شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که در مجموع بافت تاریخی شهر یزد نسبتا ناپایدار است و مؤلفه‌های «نور و روشنایی» با بتای0.576  و «نظارت اجتماعی» با بتای  0.502بیشترین رابطه مستقیم و معنی‌دار را با ارتقای میزان پایداری در این بافت دارند. همچنین مؤلفه «خوانایی» با بتای 0.352 کمترین میزان همبستگی را با ارتقای میزان پایداری دارد.