امکان سنجی و طراحی شبکه پایدار پیاده در مراکز شهری با تأکید بر نگاه کاربران (مطالعه موردی: مرکز شهر بابل)

نویسندگان

1 استادیار، گروه طراحی شهری، دانشگا هنر تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد، طراحی شهری، دانشگاه هنر تهران، ایران.

doi
10.22061/jsaud.2020.4667.1379
چکیده

امروزه بسیاری از شهرهای ایران با کاهش سرزندگی در مراکز شهری روبه‌رو هستند. رشد بی‌رویه مجتمع‌های تجاری در لبه‌های بیرونی و فرسودگی بناها و محدودیت‌های فضایی و دسترسی در مراکز شهرها را می‌توان از مهم‌ترین علل شکل‌گیری این ناپایداری دانست. ایجاد شبکه پیاده رهوار از جمله رویکردهایی است که به دلیل فقدان نگاه جامع و علی‌رغم داشتن فواید موضعی، تا کنون نتایج پایدار و گسترده‌ای در ایران نداشته است. هدف از این پژوهش به ‌کارگیری نگاه کاربران جهت امکان‌سنجی و توسعه شبکه فضای پیاده جهت باززنده‌سازی مراکز شهرهای متوسط است. پرسش اصلی پژوهش نحوه به‌کارگیری نگاه کاربران در بازنگری و ترمیم فضاهای موجود به‌ عنوان شبکه‌ای منسجم و کارآمد از عرصه‌های پیاده­مدار در مرکز شهر بابل است. این پژوهش به روش مورد پژوهی انجام‌ شده که با روش‌ مصاحبه نیمه ساختاریافته و مشاهده نظاممند برای جمع‌آوری اطلاعات همراه شده است. ابتدا به‌ منظور سنجش کیفیت‌های اولیه مصاحبه عمیق با 5 نفر از متخصصان صورت گرفت. کیفیت‌های استخراج‌شده در قالب پرسشنامه که شامل 13 کیفیت و 28 سوأل بود، در مرکز شهر بابل، به تعداد 96 عدد از استفاده‌کنندگان فضا مورد پیمایش قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد، کیفیت‌های مورد نظر مردم در طراحی شبکه فضاهای پیاده‌ی پایدار را می‌توان در 5 گروه طبقه‌بندی کرد. بر این اساس کیفیت‌های ملموس‌تر مانند سرسبزی در اولویت اول،  نقش انگیزی، ایمنی و امنیت  و خارج کردن فعالیت‌های ناسازگار در اولویت دوم، هویت، اتصال با ساختار حرکت، نفوذپذیری پیاده در اولویت سوم، خوانایی و استخوان‌بندی فضایی در اولویت چهارم و تنوع و جذابیت فعالیت در اولویت پنجم قرار گرفتند.