تحلیل ارتباط همگنی و توزیعپذیری با پایداری روابط اجتماعی در فضاهای خانههای سنتی ایران ( مطالعه موردی: کاشان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، کارگاه طراحی معماری، مدلسازی و ساخت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استادیار گروه معماری، کارگاه طراحی معماری، مدلسازی و ساخت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22061/jsaud.2019.4246.1282چکیده
موضوع مقاله بررسی و تحلیل همگنی و توزیعپذیری خانهها و تأثیر آن بر ارتباط ریزفضاها با یکدیگر با هدف شناخت و تحلیل نقش آنها در روابط اجتماعی خانههای سنتی به منظور استفاده از الگوهای حاکم بر آنها در مسکن معاصر است. این مطالعه بر اساس نظریه پیکرهبندی فضا صورت گرفته است. بررسی اجزای تشکیلدهنده خانهها و عوامل شکلگیری ساختاری فضاها و ارتباط آنها با دیگر فضاها، رهیافتی برای دستیابی به تأثیر روابط فضایی در شکلگیری روابط اجتماعی در خانههاست. شناخت عوامل و مؤلفههای مؤثر بر میزان همگنی و توزیعپذیری با استفاده از ضریب افتراق یکی از مهمترین مؤلفهها در این خصوص است. خانههای دوره قاجار کاشان و تحلیل تطبیقی این الگوها متناسب با نیازها و الزامات مسکن امروزی مبنای این مطالعه است. روش به کار رفته در این پژوهش، ترکیبی از روشهای تفسیری- تاریخی با تکنیک تحلیل محتوا و استدلال منطقی است. با استفاده از مطالعات کتابخانهای، مطالعات تاریخی صورت گرفته و شبیهسازی به وسیله نرمافزار گرسهاپر و پلاگین اسپیس سینتکس و نرمافزار دپث مپ و تحلیل گرافهای توجیهی برای 19 نمونه از خانههای دوره قاجار کاشان که به صورت خوشهای هدفمند انتخاب شدهاند، استفاده شده است. نتایج نشان میدهد میزان نفوذپدیری، انتظام فضایی و قرارگیری هر فضا در عمق مشخص، ارتباط مستقیم با نحوه روابط اجتماعی و رفتاری است. همچنین تمام خانههای سنتی بررسی شده دارای همگنی و توزیعپذیری بالا و مطلوبی در چیدمان فضایی است. خانههایی که هر چهار عرصه عمومی، نیمهعمومی، نیمهخصوصی و خصوصی را داشته و ریزفضاهای دارای عمق و همپیوندی مناسب این حریمها باشند و نیز همگنی و توزیعپذیری مناسب این حریمها را در بر داشته باشند، دارای همگنی و ضریب افتراق بالاتری هستند.
